Rus İşgalinden Sonra Çin ve Ukrayna Arasında İlk Görüşme Gerçekleşti

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Ukraynalı mevkidaşı Volodimir Zelenskiy ile Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından bu yana ilk kez telefonda görüştü.

ABD’nin Ukrayna’yı NATO’ya üye olarak kabul etme tahriki ile başlayan Rusya’nın işgali birinci yılını geride bırakırken, işgalin ilk zamanlarında Moskova’ya destek veren Pekin, Rus ordusunun hezimete uğraması üzerine arabuluculuk rolüne soyunuyor.

Devlet yayın kuruluşu CCTV’ye göre, Çin Devlet Başkanı Şi, telefon görüşmesinde çatışmadan çıkmanın tek yolunun müzakere olduğunu vurguladı.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ise, savaşın başlamasından bu yana ilk temaslarında, Şi ile uzun ve anlamlı bir telefon görüşmesi yaptığını bildirdi.

Zelenskiy Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Devlet Başkanı Şi Cinping ile uzun ve anlamlı bir telefon görüşmesi yaptık. Bu görüşmenin ve Ukrayna’nın Çin’e büyükelçi atamasının ikili ilişkilerimizin gelişmesine güçlü bir ivme kazandıracağına inanıyorum” ifadelerini kullandı.

Çin hükümeti de, anlaşmazlığa siyasi bir çözüm aramak amacıyla Ukrayna’ya bir heyet göndereceğini duyurdu.

Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Çin, Ukrayna krizinin siyasi çözümü için tüm taraflarla derinlemesine görüşmeler yapmak üzere hükümetin Avrasya işlerinden sorumlu özel bir temsilcisini Ukrayna ve diğer ülkelere gönderecek.

Dışişleri Bakanlığı’nın Avrasya Departmanı Başkan Yardımcısı Yu Jun, Şubat 2022’de Rus işgalinin başlangıcından bu yana benzeri görülmemiş olan bu görüşmenin Ukrayna’nın inisiyatifi ile gerçekleştiğini açıkladı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı ise, Çin’in müzakereleri kolaylaştırmaya hazır olduğuna inandığını bildirdi.

NATO, Şi-Zelenski Görüşmesini Memnuniyetle Karşıladı

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yapılan telefon görüşmesini memnuniyetle karşıladığını ancak Ukrayna ve Rusya'nın barış için müzakere masasına oturmadan önce Ukrayna'nın askeri açıdan elinin güçlü olması gerektiğini belirtti.

Stoltenberg, "(Rusya ile) Anlamlı müzakere ihtimali için gereken şey Ukrayna'nın ihtiyaç duyduğu askeri güce sahip olması ve Rusya'ya sahada kazanamayacağı mesajını vermesidir. Bu savaş belki müzakere masasında bitecek ama müzakere masasında olan şeyler muharebe sahasındaki güçle ayrılmaz şekilde bağlı." dedi.

Bu nedenle Ukrayna'ya askeri desteğin sürmesi gerektiğini vurgulayan Stoltenberg, NATO olarak bunu yaptıklarını kaydetti.

Stoltenberg, "Devlet Başkanı Zelenski ile Devlet Başkanı Şi arasındaki telefon görüşmesini memnuniyetle karşılıyorum. Çin'in Ukrayna'nın bakış açılarını daha iyi anlaması da bence çok önemli. Ancak bu durum Çin'in Rusya'nın Ukrayna'ya açtığı gayrimeşru savaşı kınayamadığı gerçeğini değiştirmez." diye konuştu.

Çin’in Arabuluculuk Rolü Ne Anlama Geliyor?

ABD, Çin yönetimini, tehdit olarak algıladığı öncelikler listesinin başında olduğunu kısa süre önce ilan etmişti. Pekin yönetimi, Batı için Rusya’dan önce tehdit olarak geldiğinin farkında ve tehditleri savuşturmak için Ukrayna sahasında bir yıl önceki duruşunun tersine tarafsız bir tutum sergiliyor. Ukrayna için barış önerisi sunan Pekin yönetimi arabuluculuk rolüne soyunmuş durumda.

ABD, Çin’i Tayvan konusundaki tehditlerle tahrik ediyor ve teknoloji şirketlerine uyguladığı yaptırımlarla Pekin’i köşeye sıkıştırıyor. Ayrıca Japonya’yı silahlanmak için motive eden ABD, “AUKUS” ve “QUAD” gibi paktlarla Çin’i askeri ve siyasi olarak tehdit ediyor.

Rusya’nın Ukrayna’da zaferinden umudunu kesen Pekin yönetimi, ABD liderliğindeki Batı’nın tehditler savurarak sıraladığı istekleri doğrultusunda hareket ettiği gözlemleniyor.

ABD, son olarak Pekin'in Suudi Arabistan-İran anlaşmasında arabulucu olmasına göz yummuştu. Böylece Washington, Suudi Arabistan'a yanaşarak hem Netanyahu'nun İran'a saldırmasının önüne geçmiş hem de Yahudi lobisinin seçim süreci yaklaşırken tepkilerinden korunmasını da sağlamıştı. ABD eksenindeki iki uydu Suudi Arabistan ve İran, Çin'i özellikle arabulucu olması için davet etmişti.

Çin’in barış önerisi ve arabulucu inisiyatifi, Rusya’yı kesin bir şekilde mağlub etmek ve büyük devletler liginden düşürmek isteyen başta ABD ve İngiltere olmak üzere Batı tarafından ciddiye alınmıyor. 2014 yılında işgal edilen Kırım dahil tüm Ukrayna topraklarından çekilmesi, savaş tazminatının ileri sürülmesi ve savaş suçlularının uluslararası mahkemeye çıkarılması gibi Rus liderliğine ağır gelen istekleri ileri sürerek Batı’nın hedefe ulaşıncaya kadar savaşı sürdüreceği açıklamalara yansıyor.

ABD liderliğindeki Batı’nın egemenliğindw bulunan küresel statükonun karşısında engel olarak görünen Çin ve Rusya, boyun eğdirilene kadar savaş, tehdit ve yaptırımların sürdürüleceği düşünülüyor.