Hakan Fidan’dan Filistin-“İsrail” Çatışmasına Garantörlük Formülü

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Filistin ile Filistin topraklarını işgal ederek bölgede terör estiren “İsrail” arasında “barışı” sağlamak için tarafların garantörlerinin olacağı bir formülü ortaya attı.

Fidan, Dışişleri Bakanlığı'nda gazetelerin Ankara temsilcileri ile bir araya geldiği toplantıda, ABD’nin Filistin topraklarının taksimatını işgal edilmiş 1967 sınırlarına göre çizen “iki devletli çözüm” planının uygulanması için tarafların garantörleri ile yürütülecek bir formül ileri sürdü.

Bakan Fidan, gazetecilere Filistin ile “İsrail” arasında süren çatışma ve sürdürdüğü diplomasi turunun detaylarına ilişkin bilgiler verdi.

Hamas'ın 7 Ekim'de “İsrail”e karşı başlattığı saldırıda yaşananların başta “İsrail” olmak üzere herkes için sürpriz olduğunu ifade eden Fidan, Gazze'den diğer tarafa kolayca geçilebilmiş olmasının ve bunun operasyonel sonuçlarının herkesi şaşırttığını dile getirdi.

Fidan, özellikle “İsrail” ile Gazze arasındaki duvarın belli bölümü yıkıldıktan sonra içeriye, sadece Hamas mensuplarının değil diğer grupların ve sivil unsurların da girebilmesinin ve herhangi bir direniş ile karşılaşmamalarının herkes için şaşırtıcı olduğunu söyledi.

“Sivillerin Hedef Alınmasını Kınıyoruz”

Fidan, bu durumun, “İsrail” güvenlik sistemindeki zafiyeti ortaya çıkaran, uzun yıllar tartışılacak bir konu olduğuna dikkati çekerek, "7 Ekim'e hangi şartlar yol açtı? Bunu da belki ayrıca konuşmak gerekiyor. Bu zaten meselenin bütününü oluşturuyor. Biz 7 Ekim'de ve müteakip süreçte, sivilleri hedef alan hiçbir eylemi tabii ki tasvip etmiyoruz. Tam tersine sivillerin hedef alınmasını kınıyoruz. Gerek Cumhurbaşkanımız, gerek biz bunu her platformda söyledik. Bunu ilgili muhataplarla yaptığımız görüşmelerde de sürekli gündemde tutuyoruz" diye konuştu.

Fidan, Hamas'ın saldırısına ilişkin, "Biz herhangi bir sınıflandırmaya gitmeden, sivillerin hedef alınmaması gerektiğini vurguluyoruz. Batılılar Hamas'ı terör örgütü olarak tanımladığı için Hamas'ın her türlü faaliyetini terör çerçevesinde değerlendiriyorlar. Biz ise hiçbir kesimin sivilleri hedef almaması gerektiğini söylüyoruz. Bunu doğru bulmuyoruz. ‘İsrail’ geçmişte de yaptığı üzere, misilleme yaparken yine hiçbir ayrım gözetmedi" dedi.

“‘İsrail’, Benzeri Görülmemiş Şekilde Bombalıyor”

Fidan, “İsrail”in Gazze'ye saldırısına ve bölgedeki sivillerin durumu hakkında ise şunları söyledi:

"‘İsrail'in Gazze'yi şu ana kadar benzeri görülmemiş şekilde bombalıyor olması, yoğun sivil ölümlerine yol açması, elektriği, suyu, yakıtı kesip orayı adeta bir yokluğa, açlığa mahkûm etmesi kabul edilemez. Ayrıca sivil nüfusu korkutarak bulundukları yerlerden, özellikle Gazze'nin kuzeyinden güneyine doğru hareket ettirmesi de kabul etmediğimiz bir şeydir. Dolayısıyla sivillere yönelik saldırıların durması, Gazze'ye insani yardımın girmesi ve sivillerin mümkün olduğunca az etkilenmesine yönelik muhataplarımızla neler yapabiliriz, onun çalışmaları var."

İki Devletli Çözüm

Fidan, Türkiye'nin krizi barış için fırsata dönüştürme arayışında olduğunu belirterek, bu fikrin muhataplara da aktarıldığını ifade etti.

Sistem içinde bazı görüşlerin de tedavüle girdiğini kaydeden Fidan, "Özellikle hep şunu söylüyoruz; ‘İsrail’ bugüne kadar iki devletli çözüm sürecini askıya aldı. Filistinlilerle değil, diğer Arap ülkeleriyle barış yapmayı kendisine esas meşguliyet edindi. Çünkü onların perspektifinde sivil Filistin devleti yok" ifadelerini kullandı.

Fidan, daha önce ‘İsrail'in, Araplar ve bölgedeki diğer ülkeler tarafından kabul edilmesiyle ilgili sorunlar yaşadığını anımsatarak, "Varlığı kabul edilince, bu sefer diğerini kabul etmemek daha kolay hale geldi" dedi.

Bu fikri ABD'lilerle yaptığı görüşmede de gündeme getirdiğinin altını çizen Fidan, ABD'nin de iki devletli çözüme sıcak baktığını kaydetti.

Ankara’nın uzun zamandır dile getirdiği “iki devletli çözüm”, ABD’nin yıllarca önce ortaya attığı bölge için düşündüğü bir plan olarak öne çıkıyor.

ABD Başkanı Biden, önceki gün yaptığı açıklamada, Hamas'ın tamamen yok edilmesi gerektiğini ancak Filistin yönetimi ve devleti için bir yol olması gerektiğini söyleyip, "Bu yol, iki devletli çözümdür ve on yıllardır ABD'nin politikası haline gelmiştir. ‘İsrail'in yanında 5 milyon Filistinliye bağımsız bir devlet oluşturacaktır" ifadesi ile "iki devletli çözümün" menşeine vurgu yapmıştı.

Fidan, "Biliyorsunuz, ‘İsrail’, eleştirilere aldırmadan kendi politikalarını ilerletmeye alışkın bir ülke. Sonuçta hiçbir yaptırım yok. Sadece tartışmaların olduğu bir zemin var" şeklinde konuştu.

Uluslararası toplumun, ‘İsrail'i iki devletli çözüme zorlayan bir tavır içinde olması gerektiğini söyleyen Fidan, Türkiye'nin bu konudaki görüşlerini taraflarla paylaştığını ifade etti.

“‘İsrail’ İçin De Başka Ülkeler Garantör Olsunlar”

Fidan, özellikle Filistin tarafına garantör olacak ülkelerin bölgeden olmasının telkin edildiğini vurgulayarak, "Buna Türkiye de dahil. ‘İsrail’ için de başka ülkeler garantör olsunlar. Her iki tarafın da mutabık kalacağı bir antlaşmaya varıldıktan sonra, bunun gereklerinin yerine getirilmesi hususunda garantör ülkeler sorumluluk üstlensin" diyerek, ancak bu şekilde kalıcı barışın ortaya çıkacağına dikkati çekti.

Türkiye'den bölgeye bir barış gücü gönderilip gönderilmeyeceğine ilişkin sorulan soruya, Fidan, "Garantörlük keyfiyetini açıkçası tartışmaya açmadık, ama ana fikir olarak şu anda ortaya koyuyoruz konuştuğumuz taraflara" dedi.

”Garantör Olarak Biz Ana Fikri Ortaya Koyuyoruz”

Bazı ülkelerin Filistin adına, bazı ülkelerin de “İsrail” adına garantörlük statüsü kazanmasına ilişkin soruları yanıtlayan Fidan, "Garantörlük olarak biz ana fikri ortaya koyuyoruz, asıl sistematiğini, ayrıca sistematiğin ayrıca tartışılması gerektiğini söylüyoruz" detayını paylaştı.