Pasifik’te ABD-Çin Gerilimi Tırmanıyor

Çin'e ait 70 hava aracı Tayvan çevresinde tespit edildi; ABD savaş gemisi Güney Çin Denizi'nde ihtilaflı bölgeye girerek gerilimi tırmandırdı. İki taraf da karşılıklı deniz tatbikatı başlattı.

Rusya’yı Ukrayna ile tahrik eden ABD, Çin’i de Tayvan ile görüşmelerle tahrik etmeyi sürdürüyor. ABD, liderlik ettiği küresel düzenine karşı Çin'i en büyük tehdit olarak görüyor. Bu kapsamda Rusya ve Çin arasındaki bağı koparmak ve çevrelemek için bölgedeki müttefikleri ile çalışmalar yürütüyor.

Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'ın lideri Tsai, Orta Amerika ülkeleri Guatemala ve Belize'yi ziyaretleri öncesinde ve sonrasında ABD'ye "transit geçiş" gerekçesiyle gayrı resmi ziyaretlerde bulunmuştu.

Tayvan lideri, 30 Mart'ta New York şehrinde Hudson Enstitüsü tarafından düzenlenen toplantıya katılmış, 5 Nisan'da da California eyaletinin Simi Valley şehrinde ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy ve partiler arası Kongre heyetiyle görüşmüştü.

Pekin yönetimi, ziyaret nedeniyle ABD'yi protesto ederken Tsai'nin temaslarına aracılık eden iki kuruluşa ve yöneticilerine yaptırım uygulayacağını bildirmişti. Daha sonra ani bir kararla Pasifik’te 3 günlük askeri tatbikat başlattığını açıkladı.

Tayvan Savunma Bakanlığı, son 24 saatte Ada çevresinde Çin'e ait 70 askeri hava aracı ve 11 savaş gemisinin tespit edildiğini bildirdi. Öte yandan Pekin yönetimi, ABD USS Milius savaş gemisinin, hak iddia ettiği Güney Çin Denizi'ne "izinsiz girişini" kınadı.

Bakanlığın açıklamasında, 70 hava aracından 35'inin, Tayvan Boğazı'nda tarafların etki alanlarını sınırladığı varsayılan hava ve deniz hattını geçtiği ve Tayvan'ın "Hava Savunma Tanımlama Bölgesi" (ADIZ) ilan ettiği sahada uçtuğu belirtildi.

Çin Halk Kurtuluş Ordusunun Tayvan'ın bulunduğu bölgeden sorumlu Doğu Cephesi Komutanlığı, 8 Nisan'da Ada çevresinde kara, hava, deniz ve roket kuvvetlerinin katıldığı müşterek askeri tatbikata başladığını duyurmuştu.

Açıklamada, "Müşterek Kılıç" adı verilen askeri tatbikata, kara kuvvetlerine bağlı roket bataryaları, deniz kuvvetlerine bağlı savaş gemileri, karada konuşlu gemi savar sistemleri, hava kuvvetlerine bağlı savaş jetleri, keşif ve erken uyarı uçakları ile roket kuvvetlerine bağlı güdümlü füze sistemlerini kontrol eden birliklerin katıldığı bildirilmişti.

ABD Savaş Gemileri İle Gerilimi Tırmandırıyor

Çin pazartesi günü, ABD destroyeri USS Milius'un Pekin'in hak iddia ettiği Güney Çin Denizi'ne "izinsiz girişini" kınadı.

Çin ordusunun Güney Tiyatro Komutanlığı sözcüsü Tian Junli yaptığı açıklamada, "USS Milius füze destroyeri, Çin hükümetinin onayı olmadan Çin'in Nansha Adaları'ndaki Meiji Resifi'ne bitişik sulara yasadışı bir müdahalede bulundu" dedi.

Açıklamada Çin hava kuvvetlerinin "gemiyi izlediği" belirtildi.

ABD'nin önceki Temsilciler Meclisi Başkanı Pelosi'nin Ağustos 2022'de Tayvan'a yaptığı ziyaret, Washington ile Pekin arasında krize yol açmıştı. Çin ordusu, ziyaretin ardından Ada çevresinde fiili abluka oluşturan askeri tatbikatlar düzenlerken, gerçek silah ve mühimmatın kullanıldığı tatbikatlarda Çin ana karasından ateşlenen güdümlü füzeler, Tayvan yakınlarındaki sulara düşmüştü.

Çin, ziyaretin ardından Tayvan çevresindeki uçak ve gemi devriyelerini artırarak Tayvan Boğazı'nı ayıran itibari orta çizgiyi geçtiği uçuşları düzenli hale getirmişti.

Çin'in topraklarının parçası olduğunu savunduğu Tayvan, Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulduğu 1949'dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasında iç savaşın ardından ortaya çıkan ayrılık hala devam ediyor ve ABD bu anlaşmazlığı menfaatleri doğrultusunda istismar ediyor.

ABD Karşı Tatbikat Başlattı

ABD ise Çin'in tatbikatına karşı Filipinler ile Güney Çin Denizi ve Tayvan Boğazı'nda en büyük muharebe tatbikatını bugün başlattı.

Çin'e karşı bir gövde gösterisi özelliği taşıyan tatbikat 28 Nisan'a kadar devam edecek ve 17 bin 600'den fazla askeri personel katılacak.

Pekin, "Tek Çin" ilkesini vurgulayarak Tayvan'ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik ilişkiler kurmasına, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor, kendisini tanıyan ülkelerin Tayvan ile diplomatik ilişkileri kesmesini şart koşuyor. Çin egemenlik iddiasında bulunduğu bölgelerde ve özellikle Doğu Türkistan’da insanlık dışı uygulamalarını sürdürüyor. Müslümanlara yönelik soykırım politikası izleyen komünist Çin yönetimi yüzbinlerce Müslümanı toplama kamplarında esir tutuyor.