Gabon’da Seçim Sonrası Askeri Darbe

Gabon’da seçim sonuçlarının açıklanmasının hemen ardından bir grup üst düzey asker yönetime el koydu.

Başkent Libreville'de yaklaşık bir düzine asker sabahın erken saatlerinde devlet televizyonuna çıkarak Ali Bongo'nun kazandığı cumhurbaşkanlığı seçimlerini iptal ettiklerini söyleyerek halka sükunet çağrısında bulundu.

Bütün güvenlik güçlerinin kendileri ile beraber olduğunu ifade eden askerler, şimdiki rejime son verdiklerini ifade etti ve bütün sınırların kapatıldığını duyuruldu.

Kendilerini "Geçiş ve Kurumları İyileştirme Komitesi" üyeleri olarak tanıtan askerler, hükümet, senato, ulusal meclis, anayasa mahkemesi ve seçim kurumu gibi devlet kurumlarını feshettiklerini de ilan etti.

Grup sözcüsü "Gabon'un ulusal ve uluslararası topluma karşı taahhütlerine saygı gösterme konusundaki kararlılığımızı bir kez daha teyit ediyoruz" mesajını verdi.

Televizyondaki konuşmanın ardından başkentte şiddetli silah seslerinin duyulduğunu bildiriliyor.

Ülkede cumartesi günü yapılan seçimi kazan Ali Bongo’nun ailesi 56 yıldır ülkeyi yönetiyor.

Uluslararası gözlemcilerin eksikliği, bazı yabancı yayınların askıya alınması ve yetkililerin seçimden sonra ülke çapında interneti kesme ve gece sokağa çıkma yasağı uygulama kararı, seçim sürecinin şeffaflığına gölge düşürmüştü.

Gabon Seçim Merkezi Çarşamba günü erken saatlerde yaptığı açıklamada Bongo'nun oyların yüzde 64.27'sini alarak seçimi kazandığını ve en büyük rakibi Albert Ondo Ossa'nın yüzde 30.77 ile ikinci sırada yer aldığını açıklamıştı.

2009 yılında babası Ömer'in yerine cumhurbaşkanı olan 64 yaşındaki Bongo, seçimlerde rakibinin oylarını bölmek amacıyla altısı Ondo Ossa'yı destekleyen 18 rakibine karşı yarışmıştı. Bongo'nun ekibi hile iddialarını reddediyor.

(Gabon Cumhurbaşkanı Ali Bongo)

Petrol ve kakao zengini olmasına rağmen halkı sefalet içinde yaşayan Gabon’da 1990 yılında çok partili sisteme geçilmesinden bu yana yapılan her seçim şiddetle sonuçlanmıştı.

Başarılı olması halinde darbe, 2020'den bu yana Batı ve Orta Afrika'da gerçekleşen sekizinci darbe olacak. Bundan önce Mali, Gine, Burkina Faso, Çad ve son olarak da Nijer'de darbeyle askeri cuntalar yönetimi ele geçirmişti.

Zengin Afrika topraklarından nüfuzunu korumak isteyen eski sömürgeciler Fransa ve İngiltere’nin karşısında yer alan Amerika Birleşik Devletleri yerel güçler üzerinden vesayet savaşını sürdürüyor. Bu bazen kansız bir darbe ya da binlerce insanın hayatını kaybettiği, milyonlarcasının yerinden edildiği ve mülteci konumuna düştüğü uzun süren iç savaşlarla kendini gösteriyor.

Genç nüfusun yüzde 40’ının işsiz olduğu OPEC üyesi Gabon’da günde yaklaşık 181.000 varil ham petrol üretiliyor. Sahra altı Afrika'nın sekizinci büyük petrol üreticisi olan ülkenin 2 milyon nüfusu bulunuyor.

Fransa karşıtlığını yükseldiği bir dönemde, Fransız eğitimli Bongo, Haziran ayı sonlarında Paris'te Başkan Emmanuel Macron ile bir araya gelmiş ve el sıkışırken çekilmiş fotoğraflarını medyada paylaşmıştı. Fransa'nın ülkede 400'e yakın askeri bulunuyor.

Bongo'nun ailesinin eski sömürgeci Fransa ile, babası Omar Bongo'nun kırk yıllık başkanlığına kadar uzanan uzun süreli bağları bulunuyor.

Bongo, bu hafta sonu yapılan seçimlerde üçüncü dönem için adaydı. Ülkeyi 41 yıl yöneten babasının ölümünün ardından 2009 yılında iktidara geldiğinden bu yana iki dönem görev yaptı. Başka bir grup isyancı asker, Ocak 2019'da Bongo, Fas'ta felç geçirdikten sonra darbe girişiminde bulundu, ancak hızla etkisiz hale getirilmişlerdi.

Bongo ve aile üyeleri, zimmete para geçirme, yolsuzluk, kamu fonlarını zimmete geçirme ve bunları Fransa'da saklamakla suçlanıyor.