Liderlerin Katılmadığı COP 31 Antalya’da Neler Konuşuluyor?

Gündeminde elektrifikasyondan emisyonların azaltılmasına kadar çeşitli konular yer aldığı Birleşmiş Milletler'in (BM) COP31 iklim zirvesi Antalya’da start almasına rağmen Avrupa’nın 4 büyük ülkesi ve ABD liderleri zirveye katılmıyor.

AB ve dünya liderleri bugün Antalya'daki BM iklim zirvesinde bir araya gelecek, ancak müzakere masasında önemli isimler olmayacak.

Liderler Zirvesi, yıllık COP'un (Taraflar Konferansı) başında yapılıyor ve zirvenin ilk üst düzey buluşması özelliğini taşıyor. Liderler, gelecek haftaya sarkan müzakereler boyunca benimseyecekleri pozisyonları görüşmek ve zaman zaman ittifaklar kurmak için bire bir görüşmeler gerçekleştiriyor.

Avrupa'dan ve dünyanın farklı bölgelerinden çok sayıda lider, iki hafta sürecek kritik iklim müzakerelerine katılacak.

Ancak Almanya Şansölyesi Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Macron, İtalya Başbakanı Meloni ve İspanya Başbakanı Pedro Sánchez'in, bugün ve yarına yayılan Liderler Zirvesi'ne katılmayacağı bildiriliyor.

Eksiklikleri eleştiren İklim Eylem Ağı Avrupa Direktörü Chiara Martinelli, zirveye katılmayan liderler hakkında eleştiride bulundu:

“Sadece bir fotoğraf fırsatı kaçırmadılar, bu yokluk müzakereleri durdurmayacak, ancak burada bulunan bakanlar ve müzakereciler üzerinde, Avrupa'nın ve diğer gelişmiş ülkelerin taahhütlerini yerine getirme konusunda ciddi olduklarını göstermeleri için daha da fazla sorumluluk yüklüyor"

Zirve ve Paris Anlaşması Önemsenmiyor

Brüksel'in bu hafta yaptığı açıklamaya göre Avrupa Birliği'ndeki dokuz ülke, 2030 için belirlenen emisyon azaltımı hedeflerini tutturma yolunda olmadığını belirtti.

Liderler Zirvesi'nde devlet ve hükümet başkanları aile fotoğrafı için poz veriyor ve ülkelerinin iklim önceliklerini ortaya koyan, taahhütler açıklayan ve çoğu zaman diğer ülkelere harekete geçmeleri için baskı yapan konuşmalar yapıyor.

Ancak çoğu ülke zirvede konuştuğunu yerine getirmiyor ya da ciddiye almıyor. Hayvanların çıkardığı gazlar dolayısıyla sıcaklığın arttığı ve iklim değişikliğinin yaşandığı ve yapay et ürünlerine ağırlık verilmesi, karbon ayak izi gibi uçuk iddialar havada uçuşurken fosil yakıt ve fabrikaların atmosfere yaydığı zehirli gazlar ise çok sık gündeme gelmiyor ya da önlem alınmıyor. Hatta iklim zirvesine katılan petrol ihracatçısı ülkeler burada yeni anlaşmalar yapıyor.

Zirveye başkanlık edecek Çevre ve iklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31'in yeni hedefler belirlemekten ziyade, iklim taahhütlerini eyleme dönüştürmeye odaklanmasını istediğini söyledi.

Elektrifikasyon ve atıkların azaltılması öne çıkan başlıklar olacak, birçok AB ülkesinin yenilenebilir enerjinin rolünü ve fosil yakıtlardan uzaklaşmayı savunması öngörülüyor.

Trump: “Bu Bir Aldatmaca”

Almanya, Fransa, İspanya, İtalya, Danimarka, İrlanda ve Hollanda Liderler Zirvesi'nde yer almayacak. Ancak bu ülkeler, müzakereciler ve hükümet yetkilileri aracılığıyla geniş kapsamlı konferansta temsil ediliyor; bu isimler, tüm COP'ların finalinde ortaya çıkan yazılı anlaşmayı şekillendirecek. Günler süren gergin müzakerelerin ardından üzerinde uzlaşılan bu nihai metin, ülkelerin iklim eylemini nasıl koordine edeceğini, ilerlemenin nasıl değerlendirileceğini, birbirlerini nasıl sorumlu tutacaklarını ve 2015'te COP21'den çıkan Paris Anlaşması'nı nasıl uygulayacaklarını ortaya koyuyor.

AB'yi resmi sıfatla Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen temsil edecek ve von der Leyen bugün bir konuşma yapacak.

ABD hükümetinden kimse, üst üste ikinci yıl COP'ta yer almayacak; Başkan Donald Trump, iklim değişikliğini "aldatmaca" olarak nitelendirdikten sonra ülkesini müzakerelerden çekmişti.

2025 yılında BM kürsüsünde iklim değişikliğinin "aptal insanlar tarafından uydurulduğunu" söyledi ve diğer ülkeleri yeşil politikalar uygulamamaları konusunda uyardı.

150'den fazla dünya lideri ve yetkilinin bulunduğu dinleyici kitlesine hitaben, "Bu yeşil aldatmacadan kurtulmazsanız, ülkeniz başarısız olacak" dedi.

Ülkeler Hedefleri Tutturamıyor

COP31 kapsamında yayımlanan bir raporda Avrupa Komisyonu, AB üyelerinin sera gazlarını azaltmaya yönelik ulusal planlarındaki ilerlemeyi yorumladı.

Raporda, İtalya, Hırvatistan ve “Kıbrıs”ın 2021-2025 dönemi için belirlenen emisyon hedeflerini şimdiden aştığı; Avusturya, Almanya, İrlanda, Litvanya, Malta ve İsveç'in ise 2030 hedeflerini tutturamama riski taşıdığı tespit edildi.

Avrupa Komisyonu, dokuz ihlalci ülkeden "emisyon azaltım önlemlerinin ve yatırımlarının uygulanmasını ve geliştirilmesini hızlandırmak için düzeltici bir eylem planı sunmalarını" isteyeceğini bildirdi.

Avrupa İklim Komiseri Wopke Hoekstra'nın, bu dokuz ülkeye üç ay içinde yeniden doğru yola girmelerini sağlayacak planlar sunmalarını isteyen mektuplar yazacağını Komisyon bildirdi.

AB, 2040'a kadar emisyonları yüzde 90 azaltmayı ve 2050'ye kadar net sıfır seviyesine ulaşmayı hedefliyor. Ancak şirketler için iklim düzenlemelerini son iki yılda defalarca yumuşattıkları biliniyor.

Ankara Sıfır Atık Diyor Ama AB’den Atık İthal Ediyor

Çevre Bakanlığı'na göre COP31 kapsamında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın öncülük ettiği Sıfır Atık kampanyası Türkiye'nin gündemindeki önemli başlıklardan biri olacak.

Ancak AB'den 2025'te 510 bin ton plastik atık ithal eden Türkiye sürekli gündemde. Bu atıkların önemli bir bölümü İklim Zirvesi’nin yapıldığı Antalya yakınlarındaki Adana'ya gönderiliyor. Vatandaşlar, plastiğin tarım alanları ve denize karıştığını savunurken, Çevre Bakanı Kurum ithal edilen malzemenin atık değil, üretimde kullanılan ham madde olduğunu söylüyor.

Aktivistler atık ticaretini sömürgeciliğin yeni bir çeşidi olarak niteliyor ve eleştiriyor. Plastik atıkların sadece yüzde 9’unun geri dönüştürülebildiğini ayrıca geri dönüşüm tesislerinin atıkları düzenli olarak açık alanda yaktığını öne süren aktivistler “Türkiye’nin Avrupa’nın çöplüğü olmadığını” ifade ediyorlar.

İklim Zirvesi kararlarına özellikle atmosferi en çok kirleten ABD ve Çin gibi ülkeler katılmadığı için hiçbir önem taşımıyor.