BRICS, Genişleme ve Dolarsızlaştırma Gündemiyle Toplanıyor

Güney Afrika’da 22-24 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilecek 15. BRICS Zirvesi için liderler Johannesburg kentine gelirken, bloğun genişlemesi gündemi öne çıkıyor.

Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'nın baş harflerinden oluşan BRICS ismi ile anılan bloğun bu yılki zirvesine ev sahipliği yapan Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa üye ülkeler arasında daha dengeli bir dünya düzenine yönelik bir ortak istek olduğunu vurguladı.

Zirveye BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve 30'dan fazla Afrikalı devlet başkanının yanı sıra çeşitli ülkelerden liderler de katılacak. Çin, Hindistan ve Brezilya'nın liderleri zirvede hazır bulunurken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin video konferans eşliğinde katılım sağlayacak. Moskova’yı Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov temsil edecek.

‘BRICS ve Afrika’ başlığı ile gerçekleştirilecek zirve öncesinde Başkan Ramaphosa, grubun genişletilmesine yönelik desteğini şu sözlerle ifade etti:

"Genişletilmiş (BRICS) grup, daha dengeli bir dünya düzeni için ortak arzuyu paylaşan çeşitli ülkelerden oluşan bir grubu temsil edecek."

Grubun genişletilmesi konusunda Hindistan Dışişleri Bakanı Vinay Quatra da dün yaptığı açıklamada “Hindistan grubun genişletilmesi konusunda olumlu ve açık" dedi.

Çin, BRICS’in Arjantin, İran, Endonezya, Suudi Arabistan ve diğer 20 ülkenin üyelik başvurularını kabul ederek gelişmiş ekonomilerin (Almanya, ABD, İngiltere, İtalya, Fransa, Japonya ve Kanada) üyesi olduğu G7’ye karşı daha güçlü bir siyasi rakip olması için baskı yapıyor. Ancak Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, ‘ülkesinin dünya güçleri arasındaki rekabetin içine çekemeyeceğini’ söylediği bir açıklamada bulundu.

Blokta, üye ülkeler arasındaki ticarette yerel para birimlerinin kullanımının artırılması ve ortak bir para birimi oluşturulması olasılığının güçlendirilmesi yönünde bir eğilimin olduğu açıkça görülüyor. Bu, ‘dolarsızlaştırma kampanyası’ olarak bilinen sürecin bir parçası ve doların hakimiyetini sınırlama girişimi olarak biliniyor. Fakat doların küresel ekonomideki hegemonyası ve BRICS üyeleri içinde ABD’ye stratejik müttefiklik bağı olan ülkeler nedeniyle ciddi bir hedef olarak görülmüyor. Ayrıca Ukrayna savaşı ile Rusya’ya uygulanan ambargo ve Dünya Bankalar Arası Finansal Telekomünikasyon Derneği (SWIFT) sisteminden çıkarılmasıyla ekonomisine ağır darbe vurulması dolarsızlaştırma hedefinin uzak bir hedef olduğunu ortaya koyuyor. Rusya daha önce ortak para biriminin kısmen altınla desteklenmesini önerdiyse de bu ciddi hedefe yürüyecek güçlü bir irade ortaya koyulamadı.

SWIFT’de doların, döviz işlemlerinin yüzde 42'sinde kullanıldığını, euronun payının ise yüzde 32 olmasına rağmen Avrupa ve Kuzey Afrika'nın bazı bölgeleri dışında hiçbir yerde dolar kadar etkili olmadığı görülüyor. SWIFT’e göre Çin’in para birimi Yuan’ın kullanım oranı ise Yuan’ın Çin dışında Asya ülkelerinde ya da ticari işlemlerde geniş bir alanda kullanılmaması nedeniyle yüzde 2 ile sınırlı.