Trump-Şi Görüşmesinde Neler Konuşuldu?
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in üç günlük ABD ziyareti sürerken, Başkan Donald Trump, Beyaz Saray'daki görüşmeyi alışılagelmiş ifadelerini kullanarak “harika” olarak niteledi.
Şi Beyaz Saray'dan ayrılmadan önce ABD Başkanı gazetecilere kısa bir açıklama yaptı. Trump, ABD ve Çin'in "iki ülkeyi ilgilendiren konularda muazzam ilerleme kaydettiğini" söyledi.
Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, Washinton ile Pekin arasındaki ticaret, Tayvan ve yapay zekâ gibi kritik başlıkların gündemde olduğu görüşmeler için gittiği ABD'de iki ülkenin “tarihi bir sorumluluk taşıdığını” ifade etti.
Şi, resmi görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada ise Trump'a hitaben, “Çin-ABD ilişkilerinin dev gemisini geleceğe doğru istikrarlı bir rotada ilerletmek için sizinle çalışmaya hazırım” dedi.
Çinli lider ayrıca, iki ülkenin “çatışma ve karşı karşıya gelmeme çizgisini koruması gerektiğini” söyleyerek kırmızıçizgilere dikkat çekti.
ABD Başkanı "Amerikalı çiftçiler ve hayvancılık işletmeleri için yeni pazar erişimi" de dahil "daha dengeli bir ticaret ilişkisi" üzerinde çalıştıklarını ifade etti.
Trump ayrıca, iki tarafın "güvenlik, teknoloji ve süper zeka" konularındaki acil meseleleri de ele alacağını ekledi. Bu alanlarda alınacak kararların, "gelecek on yıllar boyunca barış ve refahı destekleyebileceğinin" altını çizdi.
Her iki lider de birlikte çalışma konusunda olumlu ifadeler kullansa da ticaret veya yapay zeka gibi kilit konularda şu ana kadar herhangi bir ilerleme sağlandığına dair somut bir adım atılmadı.
Şi, yaptığı ilk açıklamalarda, yapay zekanın insan kontrolü altında kalmasını sağlama konusunda her iki ülkenin de sorumluluğu bulunduğunu ifade etti. ABD ile "diyaloğun sürdürülmesi" çağrısında bulunan Şi, "Çinli şirketlere ABD'de adil davranılmasını" umduğunu da zikretti.
İki liderin, teknoloji ve yapay zeka sektörü yöneticilerinin de katıldığı akşam yemeğinde Şi, değişen dünyada Çin ve ABD'nin sorumlu küresel güçler olarak hareket etmesi adına "yeni bir yaklaşım" benimsenmesi çağrısında bulundu.
Yemeğe Tesla'dan Elon Musk, Apple'dan Tim Cook, OpenAI'dan Sam Altman ve Nvidia'dan Jensen Huang gibi teknoloji dünyasının önde gelen liderleri eşlik etti.
İki ülke çarşamba günü, 10 Kasım'da sona ermesi planlanan bir yıllık ticaret ateşkesini iki ay uzatma konusunda anlaşmıştı. Taraflar daha kalıcı bir anlaşmaya ulaşmak için müzakerelerini sürdürüyor.
Çin ayrıca, ABD'nin ileri teknoloji çiplerine yönelik ihracat kısıtlamalarını gevşetmesini istiyor.
Şi, iki ülke arasındaki rekabeti “birinin kazanıp diğerinin kaybettiği bir mücadele değil, birbirini yakalama yarışı” olarak nitelendirdi.
Çin, Tayvan'ı ABD-Çin ilişkilerindeki en hassas konu olarak görüyor. Trump ise mayıs ayında Tayvan'a silah satışlarını Çin ile müzakerelerde “çok iyi bir pazarlık kozu” olarak nitelendirmişti.
İran konusunda ise Çin, Trump yönetiminin Pekin'i ekonomik baskı ve Çin'in sahip olduğu nüfuzu kullanarak Tahran'ı ABD'nin savaşın sona erdirilmesine yönelik şartlarını kabul etmeye ikna etme girişimlerine direnmişti.
Çin, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşını kınamış, Şi daha önce çatışmanın “orman kanununa” dönüş anlamına gelebileceği yönündeki endişesini dile getirmişti.
