Biden: “Erdoğan’la Bir Araya Gelmek Harikaydı”

Litvanya’nın başkenti Vilnius’ta yapılan NATO Liderler Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la bir araya gelen ABD Başkan Joe Biden, Türkiye'nin İsveç'in üyeliğine yönelik kararını övdü ve sosyal medya hesabından, "Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la NATO Zirvesi kapsamında Litvanya'da tekrar bir araya gelmek harikaydı”* mesajını paylaştı.

Başkan Biden, Türkiye’nin İsveç ile uzlaşarak NATO müttefiklerinin kararlılığını teyit ettiğini belirtti ve teşekkür etti. Erdoğan da, “Bu görüşmeyi ilk adım olarak görüyorum, şimdi yeni bir süreci başlatıyoruz” ifadesiyle Biden’la karşılıklı iltifatlaştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Vilnius’a hareket etmeden önce her hafta Kur’an-ı Kerim’in yakıldığı ve terör örgütü üyelerinin sokaklarında eylem düzenlediği İsveç’e sert mesajlar verirken, NATO Zirvesi’ne katılmadan bir gün önce Biden ile telefon görüşmesinin ardından İsveç’in NATO üyeliğine yeşil ışık yaktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Biden görüşmesi, Vilnius’da LitExpo Fuar Salonu’nda bir saatten uzun sürdü.

Dünkü görüşmeye ilişkin Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Biden'ın İsveç Başbakanı Kristersson ve NATO Genel Sekreteri Stoltenberg ile İsveç'in NATO'ya katılım protokolünün onaylanmak üzere parlamentoya gönderilmesi konusunda vardıkları anlaşma dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı tebrik ettiği belirtildi.

Görüşmede ayrıca ikili iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik çabaların ele alındığı belirtildi. Beyaz Saray açıklamasında, "Liderler stratejik mekanizma görüşmelerinin son turunu memnuniyetle karşılayarak, savunma ve ekonomik öncelikler konusunda görüş alışverişinde bulundular. Ayrıca Ukrayna'ya yönelik daimi desteklerini ve Ege'de istikrarın korunmasının önemi de dahil olmak üzere ortak ilgi alanlarına giren bölgesel konuları da ele aldılar" detayları paylaşıldı.

Erdoğan’ın İsveç’e yeşil ışık yakmasına karşılık elle tutulur bir kazanım sağlanamaması eleştirilere neden oldu.

İki lider, görüşme öncesi gazetecilerin önünde kısa açıklama yaptı. Başkan Biden, bu zirvenin “tarihi bir zirve” olduğunu belirterek, İsveç’in NATO üyeliği konusunda varılan uzlaşma dolayısıyla, Erdoğan’a “gösterdiği liderlik” için teşekkür etti. Biden, “Bu adım NATO müttefiklerine kararlılığımızı teyit ediyor. Hoşgeldiniz” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da, görüşme öncesi, kendisine uzlaşma nedeniyle teşekkür eden Biden’ı teşekkür ederek yanıtladı. Erdoğan, “Görevime yeniden seçilmem dolayısıyla aradığınız ve ilettiğiniz tebrik mesajı sebebiyle şahsım ve milletim adına teşekkür ediyorum” dedi.

Erdoğan, Biden’la Birlikte Çalışma Arzusunu İletti

“Stratejik mekanizma” kapsamında sıranın artık devlet başkanları düzeyinde istişarelere geldiği hatırlatan Erdoğan, “Bugün NATO marjında bu görüşmeyi bunun ilk adımı olarak görüyorum. Bundan önceki buluşmalarımız adeta ısınma turu gibiydi ama şimdi yeni bir süreci başlatıyoruz. Benim için yeni süreç 5 yıllık bir süreç. Sizde de seçim hazırlıkları var. Size şimdiden başarılar diliyorum” dedi.

Erdoğan’ın seçim hatırlatmasına Başkan Biden, yeniden seçilmeyi arzu ettiğini ima ederek, “5 yıl daha birlikte çalışmayı sabırsızlıkla bekliyorum” dedi.

Türkiye-ABD Stratejik Mekanizması 4 Nisan 2022 tarihinde Ankara’da başlatılmıştı.

İki ülke arasındaki “stratejik mekanizmanın”, özellikle Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasıyla ABD’nin devreye soktuğu yaptırımlara çözüm sağlaması hedeflenmişti. Bu süreçte Washington, Ankara’yı hem F-35 programından dışlamış hem de alacağı uçaklar için ödediği parayı geri vermemişti. Bunun üzerine Ankara, alamadığı para karşılığında ABD’den F-16 talep etmiş fakat bu istekte pazarlık unsuru haline gelmişti.

Ankara’dan Görüşmeye İlişkin Kısa Açıklama

Bu kritik görüşme sonrasında, Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Görüşmede Türkiye ve ABD arasındaki siyasi, ekonomik ve ticari ilişkiler, güvenlik alanındaki iş birliği imkanları ve bölgesel konular ele alındı” ifadeleriyle yetinilen kısa bir açıklama geldi.

Washington’dan F-16 Açıklaması

Görüşme öncesi ve sonrasında Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan’ın sabah saatlerinde yaptığı “ABD Başkanı Joe Biden’ın Kongre'ye danışarak F-16 savaş uçaklarının Türkiye'ye satış sürecini ilerleteceği” yönündeki açıklamasına ilişkin bir ayrıntı verilmedi.

Sullivan, Biden'ın “Türkiye F-16 satışını desteklediği konusunda net olduğunu ve bu süreci ilerletmek niyetinde olduğunu” dile getirmişti. Türkiye’nin dün İsveç’in NATO üyeliğine destek vereceğini açıklamasının ardından ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de aynı konuyu telefonda görüşmüştü.

Türkiye Ekim 2021'de ABD’den 20 milyar dolarlık F-16 savaş uçağı ile mevcut savaş uçakları için yaklaşık 80 modernizasyon kiti satın almayı talep etmişti.

Erdoğan, Zirve’de Liderlerle Görüştü

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Başkan Biden’ın yanı sıra, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Olaf Scholz, İngiltere Başbakanı Rishi Sunak, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile görüştü. Erdoğan, bugün de Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile bir araya gelecek.