ABD, F-16’larla, Ankara’nın İsveç Kararını İpotek Altına mı Alıyor?

Washington ile Ankara arasında F-35 satışından, F-16 satışına evrilen süreçte, Türkiye parasını ödediği halde uçaklarını alamazken, bugün ise İsveç’in NATO üyeliğine karşılık uçakları almaya çalıştığı ileri sürülüyor.

ABD yönetimi, İsveç'in NATO'ya üyelik sürecinin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu’ndan geçmesinden memnuniyet duyduğunu ve Ankara'ya F-16 savaş uçaklarının satış sürecine ilişkin hassas şekilde çalıştığını duyurdu.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, günlük basın toplantısında, İsveç'in NATO'ya üyelik ve Türkiye'ye F-16 uçaklarının satış sürecini değerlendirdi

Konuya ilişkin bir soruya yanıt veren Miller, TBMM Dışişleri Komisyonunda İsveç'le ilgili tasarının geçmesini memnuniyetle karşıladıklarını ve Genel Kurulda da tasarının geçip imzalanmasını beklediklerini dile getirdi.

Yönetim olarak F-16 satışı ile İsveç'in NATO'ya üyeliğini birbirine bağlı konular olarak görmediklerini belirten ABD'li Sözcü, buna mukabil bu iki meseleyi bağlantılı gören Kongre üyeleri olduğunu kaydetti. Kongrede bu konuda bazı sorunların olduğunu dile getiren Miller, F-16'lar da dahil iki ülkeyle ilgili konular üzerinde hassas şekilde çalıştıklarının altını çizdi.

Miller, F-16 satışına ilişkin Kongreye resmi bildirimin ne zaman yapılacağı konusunda ise, "Ne zaman ilerlemeye hazır olacağımız hususunda şu anda bir yorum yapmak istemem" değerlendirmesinde bulundu.

Daha önce Cumhurbaşkanlığı eski Sözcüsü İbrahim Kalın, ABD'den Türkiye'ye F-16 satışına ilişkin, "Yönetim hala sürecin ilerlemesini istiyor. Kongre tabii bir onay süreci var. Oraya doğru gidiyoruz şu anda. Zaten Finlandiya'nın üyeliği onaylandıktan sonra süreç daha da hızlandı" diyerek pazarlığın olduğunu resmi olarak ifade etmişti.

İsveç’in NATO’ya Katılım Protokolü, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından 23 Ekim 2023 tarihinde imzalanarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sevk edilmişti. NATO'ya İsveç'in Katılımına İlişkin Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, 26 Aralık 2023'te TBMM Dışişleri Komisyonun’da kabul edilmişti. TBMM Genel Kurulu’nda da onaylandıktan sonra Erdoğan’ın imzası ile süreç sonlanacak. Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri almasına üzerine ABD, yaptırım olarak F-35’leri satışını durdurmuş ve ödenen parayı vermeyi de reddetmişti. Bunun üzerine Türkiye alamadığı parası karşılığında F-16 almak ve modernizasyon için uzun süredir Washington kapılarında bulunuyor.

S-400’lerin Türkiye’de bulunmasını NATO’nun askeri sistemleri açısında sakınca teşkil ettiğini söylemiş ve küstah isteklerde bulunmuştu.

Önceki Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD’li mevkidaşı ile arasında geçen diyaloğu anlatmıştı.

ABD'nin Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400'leri Ukrayna'ya göndermesini teklif ettiğini aktaran Çavuşoğlu ayrıca, "ABD, S-400'leri Ukrayna'ya gönderir misiniz dedi, biz olmaz dedik" ifadelerini kullanmıştı.

Türkiye, 2 milyar doları aşan S-400 anlaşmasından sonra “dost ve müttefik” olarak nitelediği ABD’nin CAATSA yaptırımlarına maruz kalmıştı. Bu kapsamda ayrıca F-35 programından da dışlanmıştı. Hem F-35’lere ödediği 1,4 milyar doları alabilmek için müzakereler yürütüyor hem de satın aldığı 2 milyar dolar değerindeki S-400’leri kullanamıyor.