Rusya, Türkiye, İran ve Esed Rejimi Astana’da Toplandı

Rusya, Türkiye ve İran’dan müteşekkil “Astana Üçlüsü”, gayretleriyle ayağa kaldırdıkları Esed rejimine meşruiyet kazandırma çabası güden “dörtlü toplantı” serisi Kazakistan’ın başkenti Astana’da devam ediyor.

Astana görüşmelerinin garantörleri Rusya, Türkiye ve İran, 20. kez bir araya gelirken, bu toplantıda yüzbinlerce Suriyeli sivilin katili Esed rejimi de masada yer alıyor.

Görüşmeler, Astana’da bir otelde TSİ ile 07.00’de ikili teknik toplantılarla başlarken, Türkiye’den toplantıya katılan heyet, ilk toplantısını İran heyetiyle gerçekleştirdi.

Türkiye’yi Dışişleri Bakan Yardımcısı Burak Akçapar başkanlığındaki heyetin temsil ettiği görüşmelere, Rusya’dan Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Bogdanov, İran’dan ise Dışişleri Bakanı Siyasi İşler Danışmanı Ali Aşgar Hacı başkanlığındaki heyetler iştirak ediyor.

Toplantılarda Esed rejimini Dışişleri Bakan Yardımcısı Ayman Susan, muhalefeti ise Ahmet Tuma başkanlığındaki heyetler temsil ediyor.

BM Suriye Özel Temsilcisi Geir O. Pedersen'in katıldığı görüşmelerde gözlemci statüsünde yer alan Ürdün, Irak ve Lübnan'dan da heyetler bulunuyor.

İki gün sürecek toplantılarda taraflar, Suriye çevresindeki bölgesel durumun değişimini ve sahadaki son gelişmeleri müzakere ediyor.

Toplantıda Suriye'deki “terörle mücadele”, rehinelerin serbest bırakılması, kayıp kişilerin aranması gibi güven artırıcı önlemlerin yanı sıra insani durum, ülkenin yeniden inşa edilmesi ve Suriyeli mültecilerin ülkelerine dönüşleri için koşulların yaratılması gibi konular da masaya yatırılıyor.

Dörtlü Toplantı

Bugün ise Türkiye, Rusya ve İran Dışişleri bakan yardımcıları ile Esed rejimi arasında “Suriye-Türkiye ilişkilerinin normalleştirilmesine” yönelik yol haritası üzerinde dörtlü istişare toplantısının yapılması bekleniyor.

Görüşmeler öncesi basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Bogdanov, bu kez Astana görüşmeleri kapsamındaki en önemli toplantının Suriye-Türkiye ilişkilerinin “normalleştirilmesine” yönelik 4’lü toplantı olduğunu bildirdi.

Bunun için bugün Rusya, Türkiye, İran ve Suriye yönetimi heyetlerinin bir araya geleceğini belirten Bogdanov, "Biz şu anda Şam ile Ankara ilişkilerinin normalleştirilmesiyle ilgileniyoruz. Bu çok önemli bir süreç. Aradan geçen 12 yılda pek çok sorun birikti. 10 Mayıs’ta Moskova’da Dışişleri Bakanları bir araya geldi. Şimdi de bu sürecin 'Yol Haritası' üzerine çalışıyoruz." detayını paylaştı.

Esed Rejiminden Türkiye’ye Ortaklık Çağrısı

Geçen hafta Esed rejimi “dörtlü toplantılar” hakkında açıklamalarda bulunmuştu.

Türkiye-Suriye-Rusya-İran-Esed rejimi arasındaki dörtlü toplantılar ve Astana görüşmelerinin önemine işaret eden Esed’in ofisinden yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verilmişti:

“Esed, bundan sonraki aşamada, özellikle 'dörtlü toplantılar' ve Astana yolunda koordinasyonun öneminin altını çizerek, Rusya ve İran taraflarıyla iş birliği içinde, ister Türkiye’nin Suriye topraklarından çekilmesi olsun, ister ‘terörle mücadele’ ve başka konular olsun, temelleri tanımlayan ve yaklaşan müzakerelerin dayandığı başlık ve hedefleri kesin olarak netleştiren ve bu adresler için bir zaman çerçevesi ve uygulama mekanizmalarını belirleyecek ortak bir stratejinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.”

Esed rejimi, Rusya, Türkiye ve İran’dan müteşekkil “Astana Üçlüsü”nün masada aldığı kararlar ve sahadaki operasyonlarıyla ayakta kalabilirken, arkasında halk desteği ve ordusu olmadığı halde toplantılar ve Arap Birliği Zirvesi’ne davet edilerek meşru bir yönetim profili çizilmeye çalışıyor. Bu çalışmalara ABD’nin Ortdoğu’daki müttefikleri Suudi Arabistan, Mısır, Irak ve Türkiye öncülük ediyor.

Esed’in ofisinden yapılan açıklamada, Türkiye’nin sınırın dışına çıkması ve muhaliflerin ortadan kaldırılarak rejimin meşru bir yönetim olarak tanınması için “ortak strateji geliştirme” çağrısında bulunuluyor. Uzmanlar, Ankara ile Şam arasında “normalleşme” sürecinin bu şekilde tamamlanacağına dair görüşler paylaşıyor. İdlib’de halk tarafından muhalefete Esed ile mücadelenin sürdürülmesi çağrıları yapılırken, son zamanlarda İdlib’de kontrolü elinde bulunduran HTŞ’nin (Heyet-i Tahrir-uşŞam) halka karşı tutuklama dalgası ve baskılarını artırması bu stratejiye paralel bir gelişme olarak nitelendiriliyor.

Esed rejimine meşruiyet kazandırma çabaları ABD'nin de desteklediği BM'nin (Birleşmiş Milletler) 2254 sayılı kararı çerçevesinde "siyasi süreç" adıyla sürdürülüyor.