İran ve İİT, Halen ‘İsrail’e Verilecek Tepkiyi Konuşuyor

Hamas lideri İsmail Haniye suikastının ardından İslam İş Birliği Teşkilatı toplantısında İran’ın, ‘İsrail’e vereceği tepki konuşuldu.

ABD ve ‘İsrail’ tarafından Suriye, Lübnan, Irak ve İran’daki saldırılarla aşağılanan İran rejimi, iç kamuoyunda prestijini koruyabilmek için sembolik saldırılar düzenlemiş fakat saldırılar karşı tarafta bir can kaybına yol açmamıştı.

İran Dışişleri Bakanı Vekili Ali Bakıri, Orta Doğu’da yoğun diplomatik temaslarını sürdürüyor. Ülkesinin Hamas lideri İsmail Haniye suikastına misilleme için doğru zamanda uygun bir şekilde yanıt verileceğini ifade etti.

Bakıri, kamuoyunda “kınama kurumu” olarak nitelenen İslami İşbirliği Teşkilatı’nın (İİT) Suudi Arabistan’da İran’ın suikasta vermesi olası yanıtı ele almak için gerçekleştirilen toplantıda konuştu.

ABD, İİT üyelerinin İran’ı “çatışmayı tırmandıracak adımlar atmasına” karşı uyarmasını umduğunu açıklarken müttefikleri olan bölgedeki İslam beldelerinin yöneticileri de bu çağrı doğrultusunda hareket etti.

İİT, İranlı ve Filistinli yetkililerin isteği üzerine Suudi Arabistan’ın Cidde kentinde toplandı.

İran Dışişleri Bakanı Vekili Ali Bakıri, İİT üyelerinin İran’ın suikasta vereceği tepkiyi destekleyeceklerini umduklarını söyledi.

Bakıri “İran’ın hamlesi sadece kendi egemenliğinin ve ulusal güvenliğinin savunması değil, aynı zamanda tüm bölgede istikrar ve güvenliğin savunulması olacak” dedi.

İİT ABD’yi Memnun Etti

Daha sonra İİT tarafından yayımlanan bildiride de “meşum saldırıdan tamamen İsrail’i sorumlu tuttukları” belirtildi ve suikast İran’ın egemenliğinin ciddi bir ihlali olarak tanımlandı. Ancak bildiride İran’ın olası bir askeri hamlesine destek verilmedi.

İran geçen Nisan ayında Suriye’deki diplomatik temsilciliğine saldırıya misilleme olarak neredeyse hepsi havada düşürülen 300’den fazla füze ve insansız hava aracı göndermiş fakat bunların hiçbiri can kaybına yol açmamıştı.

İİT Başkanı Mamadou Tangara, Haniye’nin öldürülmesinin “tüm bir bölgeyi içine alabilecek daha büyük bir çatışmaya neden olma potansiyeli bulunduğunu” söyledi.

Tangara, suikastın “Filistin davasını bastırmak yerine daha da büyüteceğini” vurguladı.

Suudi Arabistan’ın Haniye suikastıyla ilgili yorumu da Dışişleri Bakan Yardımcısı Valid el Hurayji’den geldi. Hurayji saldırının İran’ın egemenliğinin “açık bir ihlali” olduğunu kaydetti.

Orta Doğu’daki diplomatik temaslar hafta başından bu yana sürüyor. Bölgede geniş çaplı bir çatışmanın başlamasından endişe eden ABD Başkanı Joe Biden Salı günü Ürdün, Mısır ve Katar liderleriyle telefon görüşmesi yaptı.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken da **“Hiç kimse bu çatışmayı tırmandırmamalı. Müttefiklerimizle ve ortaklarımızla yoğun bir diplomatik temas yürütüyoruz ve bu mesajı doğrudan İran’a iletiyoruz. Bu mesajı doğrudan ‘İsrail’e de ilettik” dedi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da İranlı mevkidaşı Mesud Pesekşiyan’la bir telefon görüşmesi yapıp, İran’ın çatışmayı tırmandırmasının “bölgesel istikrara kalıcı hasar vereceğini” vurguladı.

Pezekşiyan’ın ofisinden yapılan açıklamaya göre de İranlı lider Macron’a “Batı savaşı engellemek istiyorsa, ‘İsrail’e silah satışını ve desteği derhal durdurması gerektiğini” söyledi.

İİT, Haniye İçin Toplandı, Kınadı ve BM’ye Havale Etti

İslam İşbirliği Teşkilatı'nın (İİT) Dışişleri Bakanları İcra Komitesi'nin acil toplantısının kapanış bildirisinde, Hamas'ın merhum siyasi büro başkanı İsmail Haniye'nin suikastı kınandı ve bu eylemin İran'ın egemenliğine yönelik bir saldırı olduğu belirtildi.

İİT Genel Sekreteri Hüseyin İbrahim Taha, yaptığı konuşmada, İsrail'in Tahran'a yönelik saldırısının uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler Şartı'nın açık bir ihlali olduğunu belirtti. Taha, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne, İsrail'i uluslararası hukuka saygı göstermeye ve saldırılarını durdurmaya zorlamak için gerekli önlemleri alması çağrısında bulundu.

ABD’nin kontrolünden çıkan Netanyahu hükümetini zapt etmekte zorluk çeken Biden yönetimi, Ortadoğu birçok operasyonda omuz omuza çalıştığı İran rejiminden vereceği tepkiyi kapsamlı tutmasını istiyor. Öte yandan İran’ın gerçekleştireceği saldırıda mecburen ‘İsrail’i koruyacağını da sözlerine ekliyor. Bu statükonun farkında olan Netanyahu hükümeti ise Tahran’ı aşağılamaya devam ediyor.

Kuveyt gazetesi El Ceride'nin haberine göre, tırmanan gerilimin ortasında ABD'li yetkililerin Ankara'dan gizlice İran'a giderek, "'İsrail'e saldırıp Netanyahu'nun oyununa gelmeyin" diye uyarıda bulunduğu ve ‘İsrail’ Başbakanı tarafından planlanan büyük bir savaştan kaçınmak için Tahran liderlerine "sakinlik ve uyarı" mesajı iletildiği aktarılmıştı.

ABD'li heyet tarafından ayrıca, "Netanyahu'nun iktidardaki varlığı kontrolden çıktıktan sonra küresel güvenliğe ve barışa hizmet etmiyor" ifadeleri kullanılmıştı.