G7 Zirvesi’nde Öne Çıkanlar

G7 Zirvesi’ne katılan liderler, başta Ukrayna, Orta Doğu olmak üzere küresel sorunları ele almak üzere Fransa’da bir araya geldi.

Dünyanın en zengin ekonomilerinin liderleri ve çok sayıda ortak ülke, Ukrayna’daki savaştan Orta Doğu’daki kırılgan ateşkese kadar en kritik küresel meseleleri masaya yatırmak üzere Fransa’nın Evian-les-Bains kentinde buluştu.

Önceki zirveye kıyasla çok daha sorunsuz geöen ve ABD Başkanı Donald Trump’ın yapıcı bir tutum sergilemesinden duydukları rahatlığı dile getiren diplomatların dilinden düşmeyen kelime "uyum" oldu.

Konuk ülkeler arasında Hindistan, Brezilya, Güney Kore, Kenya ve Mısır vardı ancak Türkiye yoktu.

Ukrayna Meselesi

Ukrayna, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin Trump ile tam bir ikili görüşme gerçekleştirememesine rağmen Batılı liderlerden gelen güçlü destek ile G7’de büyük destek topladı.

G7 liderleri; hava savunma sistemlerinin teslimatını hızlandırma, Ukrayna’nın enerji altyapısına daha fazla destek sağlama ve Rusya’ya yönelik yaptırımları güçlendirmeyi taahhüt etti.

Ayrıca, Kiev'in Rusya’nın amansız bombardımanını püskürtmek için ABD yapımı anti-balistik Patriot sistemlerine şiddetle ihtiyaç duyduğu bir dönemde, Ukrayna’ya askeri üretim lisansları vermeyi "değerlendirmeye hazır" olduklarını ifade etti. ABD Başkanı bu fikre sadece "bir bakacağını" söylemiş olsa da, bu durum, daha önce olasılığı tamamen reddeden tavrına kıyasla bir ilerleme olarak görülüyor.

Trump: “Rusya, Anlaşma Yapması Gereken Taraf”

Trump ayrıca, İran'daki savaşın tetiklediği küresel enerji sıkıntısını hafifletmek amacıyla son haftalarda geçici olarak askıya alınan Rus petrol ve gazına yönelik yaptırımları Washington’ın yakında yeniden yürürlüğe koyabileceğini söyledi. ABD Başkanı ilk kez, Ukrayna’nın değil Rusya’nın "anlaşma yapması gereken taraf" olduğunu söyledi.

İran: Ortadoğu

Zirve, ABD ve İran’ın barış anlaşmasını nihayete erdirmek üzere bir taslak anlaşma duyurmasından kısa süre sonra gerçekleştiği için tartışmalara Orta Doğu meseleleri damga vurdu. Anlaşmanın detayları G7’nin kulislerinden sızarak medya tarafından servis edildi.

Trump için anlaşmanın temel şartı; Tahran’ın asla nükleer silah edinmemesi ve Hürmüz Boğazı’nı ücretsiz olarak yeniden trafiğe açması, buna karşılık İran’ın üzerindeki tüm yaptırımların kaldırılması ve varlıklarının serbest bırakılması planlanıyor.

Trump, ‘İsrail’in Hizbullah’a karşı "daha iyi bir performans gösterebileceğini" belirterek, Lübnan’ın güneyinde itidal çağrısında bulundu. Hatta Suriye’nin, İran’ın vekil gücü Hizbullah'ı daha az sivil kaybına yol açarak ortadan kaldırma konusunda daha iyi bir iş çıkarabileceğini öne sürdü.

Zirvede Trump’ın ABD-İran mutabakat zaptını imzalaması da öne çıkan olaylardan biriydi.

Dünya Ticareti ve Çin

Çarşamba günü yapılan "dengeli, ortak ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi teşvik etme" başlıklı oturum, Pekin’in devlet güdümlü ve yoğun sübvansiyonlu ekonomik modelinin yarattığı şok dalgalarına karşı ortak bir çaba sarf etmek için kullanılan diplomatik bir dil dikkat çekiyor.

Görüşmelerin sonunda yayınlanan ve Çin’e bariz atıflar içeren ortak bildiride, "Küresel dengesizlikler, çoğunun bu dengesizliklere bir katkısı olmamasına rağmen, özellikle en fakir ülkeler üzerinde olumsuz ekonomik etkilere yol açabilir," ifadeleri kullanıldı.

Metinde ayrıca büyüyen küresel dengesizlikleri azaltmak için koordineli eylemin önemi vurgulansa da, bu politikaların ne olacağı açıkça ortaya koyulmadı.

Anthropic, OpenAI ve diğer lider teknoloji şirketlerinin CEO’larının çarşamba günü liderlerle bir çalışma yemeğinde bir araya gelmesiyle yapay zeka (AI) G7’nin ana gündem maddelerinden biri olarak öne çıktı. Yemekte, riskleri sınırlarken yapay zeka kullanımının nasıl güvence altına alınacağı tartışıldı.

Yapay zeka ayrıca, sohbet robotları ve yapay çocuk istismarı materyalleriyle bağlantılı riskleri özel olarak işaret eden, çocukların çevrimiçi güvenliğine ilişkin ortak deklarasyonun da merkezinde yer aldı. Sosyal medya yasağının en etkili yöntem olup olmadığı konusunda görüş ayrılıkları sürse de, G7 üyeleri teknoloji şirketlerinin dijital hizmet tasarımlarında çocuk güvenliğine öncelik vermesi gerektiği konusunda fikir birliğine imza attı.

G7; Ukrayna, Orta Doğu ve Hint-Pasifik bölgelerine değinen toplam 9 ortak bildiriye imza attı. Kapanış basın toplantısında oldukça memnun görünen Macron, "Bu G7, küresel parçalanmanın, çoklu krizlerin ve çatışmaların yaşandığı son derece zor bir bağlamda yapıldı. Bu yüzden bu G7'nin objektif olarak bir başarı olduğunu söyleyebilirim: Buradaki liderler arasında bir birlik, kaliteli bir tartışma ve gerçek bir iş birliği anıydı" övgülerinde bulundu ve tüm liderleri Ukrayna için bir araya getiren bir "Evian anı" yaşandığını vurguladı.