Tahıl Koridoru İçin Anlaşma İstanbul’da İmzalandı

Köklü Değişim Medya

Ukrayna’nın tahılını dünya pazarına sunmak için oluşturulacak güvenlik koridoru için anlaşma İstanbul’da Rusya, Türkiye, Ukrayna ve BM arasında imzalandı. Anlaşma sonrası ABD ve AB’den memnuniyet mesajları geldi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, anlaşmayı "Gemilerin çıkışından güvenli bir şekilde intikaline ve varacağı limana ulaşmasına kadar tüm süreçler üzerinde mutabakat tesis edildi" diyerek duyurdu.

Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde gerçekleştirilen törende Türkiye adına Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Rusya adına Savunma Bakanı Sergey Şoygu, Ukrayna adına Altyapı Bakanı Aleksandr Kubrakov ve imza törenine tanıklık eden BM adına Genel Sekreter Antonio Guterres, tahıl ürünlerinin Ukrayna limanlarından sevkiyatına ilişkin belgeyi imzaladı.

Erdoğan, "Bu son derece önemli planın icrası ve denetimi, İstanbul'da kurulacak müşterek koordinasyon merkezi tarafından gerçekleştirilecektir" değerlendirmesinde bulundu.

Erdoğan konuşmasında, "(Tahıl sevkiyatı anlaşması) Üzerinde mutabakata varılan metinle dünyada milyarlarca insanı bekleyen açlık tehlikesinin önünün alınmasına katkı sağlayacağız" ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: "Tüm dünyayı uzun süredir meşgul eden küresel gıda krizinin çözümünde büyük rol oynayacak bir girişime vesile olmanın haklı gururunu yaşıyoruz. Önümüzdeki günlerde başlayacak gemi trafiğiyle Karadeniz'den dünyanın birçok ülkesine yeni bir nefes borusu açmış olacağız" diye konuştu.

Guterres: “Karadeniz’de Rahatlama İşareti Var”

İmza töreni öncesi Cumhurbaşkanı Erdoğan ve BM Genel Sekreteri Guterres, ortak basın açıklaması gerçekleştirdi.

Guterres, burada yaptığı konuşmada, Tahıl Sevkiyatı Anlaşması'nın imzalanmasından dolayı duyduğu mutluluğu dile getirerek, “Bugün Karadeniz'de rahatlama işareti ve dünyanın her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğu bir umut ışığı var” dedi.

Söz konusu anlaşmanın imzalanmasında önemli rol oynaması dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan'a ve Türk hükümetine Türkçe teşekkür eden Guterres, "(Tahıl koridoru anlaşması) Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türk hükümeti, sizin kolaylaştırıcılığınız ve ısrarınız bu sürecin her aşamasında hayati öneme sahipti" ifadesini kullandı.

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta arabuluculuk rolü üstlenen Ankara, iki ülke arasındaki görüşmelere ev sahipliği yapıyor. Sömürgeci ABD liderliğindeki Batı Rusya’ya karşı tavır alırken iletişimi gerçekleştirmek için ambargo ve yaptırımlar hususundan Ankara’yı azade tutuyor.

ABD ve AB Memnun

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell'in ofisinden İstanbul'daki tahıl koridoru anlaşmasıyla ilgili açıklamada anlaşmanın memnuniyetle karşılandığı belirtilerek, "Bu, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığının neden olduğu küresel gıda güvensizliğinin üstesinden gelme çabalarında ileriye dönük kritik bir adımdır. Anlaşmanın başarısı, hızlı ve iyi niyetle uygulanmasına bağlı olacaktır" denildi.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby de anlaşmayı memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.

Kirby, Türkiye'nin anlaşmada arabuluculuk yapmasından memnun olduklarını ifade etti.

Anlaşmanın Kapsamı

Anlaşma ilk etapta 120 gün boyunca uygulanacak, sonra yenilenecek. BM ile Rusya da ayrı protokol imzalayacak.

Ukrayna limanlarında mayınlar nedeniyle sıkışan yaklaşık 80 adet geminin denize açılabilmelerini sağlamak için koridor oluşturulacak ve silolarda alıcı bekleyen yaklaşık 25 milyon ton tahıl acilen dünya pazarlarına taşınacak. Gemilerin sorunsuz bir şekilde mayınlı alanlardan çıkabilmesi için Moskova’dan güvenlik garantileri alındı.

Buna karşılık Rusya’nın da gıda ürünlerini ve gübresini ihraç edebilecek. Böylece ABD başta olmak üzere Batı dünyası bu ambargo kararından geri atmış oldu.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in sözcüsü Ferhan Haq, Guterres'in imza törenine "Ukrayna'nın gıda ürünleri ve Rus gıda ve gübresinin dünya pazarlarına ulaştırılması için gösterdiği çabalar kapsamında" katıldığını açıklamıştı.

Gıda koridorunun oluşturulmasıyla birlikte Ukrayna, tamamen kendi denetiminde olan Odessa, Pivdennyi ve Chornomorsk limanlarından ihracata başlayabilecek.

Anlaşmaya göre gıda yüklü kargo gemiler, kılavuz gemiler aracılığıyla mayınlı limanlardan Karadeniz'e ulaşacak ve önceden belirlenen rotalardan dünya pazarlarına taşınacak.

Bu süreçte, Rusya'nın ateşkes uygulayacağı ve gemilerin güvenliğini tehlikeye atmayacağı basına yansıyan haberlerde yer almıştı.

Ukrayna ise Rus gemilerinin Ukrayna kara sularına hiçbir şekilde girmemesini istiyor.

Gemilerin Silah Taşıyıp Taşımadığı Denetlenecek

Anlaşma, sevkiyatın güvenliği ve işlerliğinin İstanbul'da oluşturulacak bir koordinasyon merkezi tarafından gözlenmesini de içeriyor.

Rusya, bu gözlem görevinin tüm tarafların katıldığı ortak bir şekilde yapılmasını Ukrayna ise BM gözetiminde olmasını istiyordu.

Anlaşma, gıda koridorunu kullanan gemilerin kargolarının Türkiye tarafından oluşturulacak noktalarda Rusya'nın da katılımıyla denetlenmesini içeriyor.

Rusya, Ukrayna'ya yük almaya gelecek kargo gemilerinin silah ve askeri malzeme taşımadığından emin olmak için bu denetimi istiyor.

Bu süreçte Türk Deniz Kuvvetleri'nin taraflar arasındaki işlemler açısından kolaylaştırıcı rol oynayacağı kaydediliyor.

Rusya Da İhracata Başlayacak

Financial Times gazetesine konuşan bir Batılı yetkiliye göre Rusya'nın tahıl ürünlerini ihraç etmesini kolaylaştırmak için BM ile Rusya bir mutabakat muhtırası da imzalayacak.

Bu sürecin tamamlanması durumunda, Rusya'nın 2022 sonuna kadar 50 milyon tona yakın tahıl ürünü satabileceği ifade ediliyor.

24 Şubat'ta Ukrayna'yı işgal eden Rusya'ya uygulanan Batılı yaptırımlar, gübre ve gıda ürünlerinin satışını kapsamıyor.

Ancak Rusya'dan mal satın almak isteyen ya da bu malı alıcılara ulaştırmak isteyen taraflar, bankacılık ve sigorta gibi işlemlere uygulanan yaptırımlardan çekindikleri için ticari anlaşma yapmaya yanaşmıyorlar. BM ile yapılan anlaşma sayesinde Rusya lehine bir karar alınmış olacak.