Sudan’da Diyalog Görüşmeleri Askıya Alındı!

Köklü Değişim Medya

Sudan’da ‘geçiş süreciyle’ ilgili faaliyet gösteren uluslararası ‘üçlü mekanizma’, iktidardaki Egemenlik Konseyi’nin görüşmelerden çekilmesinin ardından, askeri ve sivil unsurlar arasında yürütülen diyalogun askıya aldığını duyurdu.

Birleşmiş Milletler (BM), Afrika Birliği (AfB) ve Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesinden (IGAD) oluşan ‘üçlü mekanizma’ Özgürlük ve Değişim Güçleri Bildirgesi’ne (ÖDBG) gönderdiği mesajında, ‘’Ordu’nun müzakerelerde önemli bir unsur olduğu, dolayısıyla ordunun çekilmesiyle, 8 Haziran’da fiilen başlayan görüşmelerin mevcut haliyle sürdürülmesinin bir anlamı kalmadığı’’ vurgulandı.

Sudan’da Sivil Geçiş Yönetimine Darbe

Hizb-ut Tahrir, Sudan’da yaşanan siyasi gelişmelere yönelik Ekim 2021’de yayımladığı “Sudan’da Sivil Geçiş Yönetimine Darbe” başlıklı analizde, gelişmeleri ayrıntılarıyla ele almıştı. Analizde;

“2019’da Özgürlük ve Değişim Güçleri’ndeki siviller ile askeri konsey arasında imzalanan anlaşma, bir tuzaktı. Askeri konsey ve arkasındaki Amerika, bu güçlere tuzak kurdular. Egemenlik konseyinin birinci dönem başkanlığını askerlere, ikinci dönem başkanlığını da sivillere verdiler. Dolayısıyla Özgürlük ve Değişim Güçleri, askeri konseyin başkanlığını, diğer bir deyişle Sudan’daki yönetimi 21 ay sonra teslim alacakları hayaline kapıldılar. Eğer başkanlığı teslim alsalardı, o zaman İngiliz ve Avrupa yanlıları, geniş çaplı değişiklikler yapabileceklerdi. Ordu komutanlığına ve finansmanına uzanacak bu değişiklikler, Sudan’da Amerikan nüfuzunu tehlikeye atabilirdi.” ifadelerine yer verildi.

Analizde, Sudan halkına yönelik, “İster Amerikan ajanlarının ittiği kötü gidişat olsun isterse İngiliz ve Avrupa ajanlarının izlemeye çalıştığı art niyetli gidişat olsun Sudan’daki durum, zulüm, açlık, krizler ve kan gölüne evirilecektir. O yüzden Sudan halkı, durumunun farkına varıp Amerikan, İngiliz ve Avrupa ajanları olan ve Sudan halkının kanını ve kutsallarını kâfir ülkelerin hizmetine sunan bu başarısız yöneticilere sırtını çevirmelidir.” uyarısı dikkat çekti.

Geçiş Süreci Takvimi

Üçlü mekanizmadan yapılan açıklamada, normal şartlarda bir sonraki adımda, ülkedeki tüm koordinasyon grupları, siyasi partiler ve sivil ana bileşenlerle bir toplantı yapılması ve geçiş süreciyle ilgili takvimin nihai taslağının oluşturulmasının hedeflendiğini, ancak ordunun, 2 Temmuz’da, müzakerelerden çekildiğini bildirmesi nedeniyle bu adımın askıya alındığı belirtildi. Bu aşamada, ‘üçlü mekanizmanın’ öncelikle siviller arasındaki diyalogu himaye edeceği ve bir anlaşmaya varılmasının ardından ordu ile müzakerelerin başlatılacağı ifade edildi.

Üçlü mekanizmadan yapılan basın açıklamasında: ‘’Müzakerelerde esas bir unsur olan ordunun toplantılara katılmayacak olması, asker ve sivil arasında bir diyalog olmayacağını gösterir. Dolayısıyla 8 Haziran toplantısıyla başlayan görüşmeleri, mevcut haliyle sürdürmenin bir anlamı olmayacaktır’’ denildi. Üçlü Mekanizma, ülkedeki krizi sona erdirecek siyasi bir çözümü kolaylaştırmak için devam eden çabalarının bir parçası olarak, 8 Haziran toplantısına iştirak eden tüm sivil bileşenlerin yanı sıra ilgili tüm sivil gruplarla birlikte ‘bir yol haritası’ belirlemek için çalışmayı sürdürme taahhüdünde bulundu.

Sudan'daki siyasi krizin çözümü için Birleşmiş Milletler (BM) Sudan'daki Geçiş Entegre Misyonu (UNITAMS), Afrika Birliği (AfB) ve Doğu Afrika'da Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesinden (IGAD) oluşan ‘üçlü mekanizmanın’ himayesindeki doğrudan diyalog görüşmeleri 8 Haziran’da düzenlenen toplantı ile başlamıştı. Hartum’da düzenlenen toplantıya, ordu unsurları, darbeyi destekleyen sivil oluşumların yanı sıra Ömer el-Beşir rejimi destekçileri, Devrimci Cephe, Halk Kongresi Partisi ve bazı sivil oluşumlar katılmış, ancak Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG), Ulusal Ümmet Partisi ve sokaklardaki protestolara öncülük eden Direniş Komiteleri gibi önemli aktörler yer almamıştı. ABD-Suudi girişimi ise sivil ve askerleri bir araya getirmeyi başarsa da henüz bu görüşmelerden de bir sonuç çıkmadı.

Sudan ordusu 25 Ekim 2021'de olağanüstü hâl ilan ederek yönetime el koydu. Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan geçtiğimiz günlerde, ‘üçlü mekanizma’ himayesinde yürütülen diyalogdan çekildiklerini ve bir ‘teknokrat hükümetin’ kurulmasını destekleyeceklerini açıkladı.