Sudan’da Darbe Karşıtı Gösterilerde 7 Ölü 140 Yaralı

Köklü Değişim Medya

Sudan’da gerçekleşen askeri darbenin ardından dün düzenlenen protestolar şiddete sahne oldu. Sağlık Bakanlığı’ndan bir yetkili olaylarda 7 kişinin yaşamını yitirdiğini, 140 kişinin de yaralandığını aktardı.

Sudan ordusu, geçiş sürecindeki sivil ortağını devirerek iktidarda tek başına kaldı. Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan, olağanüstü hal (OHAL) ilan ettiğini duyurdu. Egemenlik Konseyi’ni feshetti, Başbakan Abdullah Hamduk başta olmak üzere bazı bakanları ve üst düzey yetkileri tutukladı ve onları bilinmeyen bir yere nakletti.

Orduya bağlı askeri güçler ile Ani Müdahale Kuvvetleri’nin köprüleri kapatması sebebiyle Hartum şehir merkezi ile başkentin diğer bölgeleri arasındaki bağlantı koptu. Hartum, sadece 4x4 askeri araçların gezindiği bir hayalet şehre dönüşürken, şehir merkezindeki gösteriler arttı. Protestocular, Hartum Bahri ve Um Derman semtleri ile Hartum’un güney ve doğu bölgelerinde ana ve tali yolları ulaşıma kapatarak tepki gösterdi.

Ordu güçleri ve Ani Müdahale Kuvvetleri, göz yaşartıcı gaz bombalarına ek olarak protestocuların üzerine tabanca ve orta ağırlıktaki silahlardan gerçek kurşunlarla ateş açması sonucu bazı protestocular yaralandı. Görgü tanıklarının aktardığına göre, hastaneler ve özellikle Hartum’un doğusunda ve Ordu Komutanlığı yakınlarında yer alanlar, ambulans sayısının yetersizliği nedeniyle motosiklet ve minibüslerle taşınan çok sayıda silahla yaralanan kişileri kabul etti.

Geçiş dönemi iktidarının sivil ortağı Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) koalisyonu, sivil itaatsizlik ilanına uyma çağrısında bulundu.

Başbakan Abdullah Hamduk’un ofisinden ve protestoculardan yapılan açıklamalar, iktidarın sivillere devredilmesi yönünde. Yapılan açıklamalarda, askerlerin Hamduk’u, bakanları ve Egemenlik Konseyi’nin üyelerinin tutuklamasına tepki gösterildi ve darbe kınandı.

Dokuz Maddelik OHAL Kararnamesi

Dokuz maddelik OHAL kararnamesi ile Sudan’ın iyileştirilmesi için eklenen 2019 darbe süreciyle ilgili alınan tüm maddelerin geçerli olacağı, darbe hükümeti yönetimi süresince 11, 12, 15, 16, 24(3), 71, 72 sayılı anayasa maddelerinin kesin taahhütle kaldırılacağı ifade edildi. Kararnamede, geçici hükümetin feshedileceği ve kabinenin iyileştirileceği, eyalet valileri ile bakanlık müsteşarlarının bundan muaf tutulacağı aktarıldı. Şehir valiliklerine müdürler görevlendirileceği belirtilen kararnamede, yetkilendirme komitesinin yetkisinin durdurulacağı bildirildi.

Ne Olmuştu?

Sudan’da derinleşen ekonomik kriz ve düşen hayat standartları, Aralık 2018'de kitlesel halk protestolarının başlamasına yol açmış ve 11 Nisan 2019'da ordu yönetime el koymuştu. Dönemin Devlet Başkanı Ömer El Beşir'in devrilmesinden sonra Ağustos 2019'un sonunda Askeri Geçiş Konseyi kurulmuştu. Devlet Başkanı ve Egemenlik Konseyi Başkanı Abdülfettah El Burhan, Başbakan ise Abdullah Hamdok olmuştu. Ülkedeki askeri ve sivil yetkililer, geniş çaplı siyasi ve ekonomik reformlar için geçiş dönemi üzerinde anlaşmaya varmıştı. Geçtiğimiz eylül ayındaki başarısızlıkla sonuçlanan darbe girişimi ülkede yeniden istikrarsızlığa yol açmıştı. Son birkaç gündür yaşanan askeri hareketlilik, sivil ve askeri liderler arasında haftalardır artan gerilimin ardından geldi.