Gine’de Darbe: Asker, Hükümeti Feshettiğini Duyurdu

Köklü Değişim Medya

Afrika ülkesi Gine'de bir grup asker, gerçekleştirdikleri askeri darbe ile yönetime el koyduklarını ve hükümeti feshettiklerini duyurdular. Ekim 2020'de Fransız basınına yaptığı açıklamada ömür boyu başkanlık uygulamasını başlatmayı istediğini belirten Devlet Başkanı Alpha Conde, askerler tarafından tutuklandı. Zengin yeraltı kaynaklarına sahip olmasına rağmen sömürgeci Batılıların egemenliği için birbiriyle çatışan işbirlikçi liderler yüzünden Batı Afrika'nın en fakir ülkelerinden biri olan Gine yıllardır derin siyasi ve ekonomik krizler yaşıyor.

Pazar günü cumhurbaşkanlığı sarayının yakınında silah sesleri duyulduktan kısa süre sonra Devlet Başkanı Alpha Conde'nin askerler tarafından alıkonulmasına ilişkin görüntüler paylaşılmıştı.

Olaydan saatler sonra, Özel Kuvvetler Birliklerinin (GFS) başındaki Albay Mamady Doumbouya'nın, yönetime el koyduklarına ilişkin açıklamalarının yer aldığı bir video sosyal medyada platformlarında servis edildi. Doumbouya, Fransız Yabancı Lejyonunda bir süre görev yaptıktan sonra 2018'de GFS'nin başına getirilmişti.

Videoda Conde'nin bir grup askerle bir odada beklediği ve askerlerden birinin bitkin haldeki Conde'ye "Saçının teline bile dokunmadık değil mi?" sorusunu yönelttiği, Conde'nin ise cevap vermediği görülüyor.

Başkent Konakri'de cumhurbaşkanlığı sarayı ve idari binaların bulunduğu Kaloum bölgesinden yerel saatle 08.00'de otomatik silah sesleri duyuldu.

Bölgede askerlerin sokağa indiğini, şehir merkezine girişlerin kapatıldığı ve yaralı askerlerin olduğu haberleri aktarıldı.

Televizyonda Darbe Bildirisi Okundu

Gine'de Özel Kuvvetler Birliklerinin (GFS) başındaki Mamady Doumbouya ve beraberindeki bir grup asker, devlet televizyonu RTG'de canlı yayına çıktı.

Doumbouya, anayasayı, hükümeti, kurumları feshettiklerini ve en kısa sürede halkın da katılımıyla yeni bir anayasa hazırlayacaklarını belirtti.

Hava ve kara sınırlarının kapatıldığını kaydeden Doumbouya, en kısa sürede bir geçiş hükümeti oluşturmak için çalışmalara başlayacaklarını söyledi.

Öte yandan Savunma Bakanlığı da bir açıklama yaparak, Cumhurbaşkanlığına giden darbecilerin korumalar ve bakanlığa bağlı güçlerce püskürtüldüğünü ifade etti.

ABD, Gine'deki Askeri Darbeyi Kınadı

ABD yönetimi, Gine'de yapılan askeri darbeyi kınadı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, yaptığı yazılı açıklamada, ABD'nin Gine'de yönetimin zorla ele geçirilmesini kınadığı belirtti.

"Şiddet ve anayasa dışı adımlar sadece Gine'nin barış, istikrar ve refah arzularını tüketmektedir." ifadesini kullanan Price, bu tarz eylemlerin, ABD ve diğer uluslararası aktörlerin Gine'ye olan destek kabiliyetini kısıtladığına işaret etti. Price açıklamasında*, "Tüm tarafları şiddetten ve anayasanın desteklemediği her türlü eylemden vazgeçmeye ve hukukun üstünlüğünü desteklemeye davet ediyoruz.*" çağrısında bulundu.

Fransa Da Darbeyi Kınadı

Fransa Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Paris'in Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu'nun (ECOWAS), 5 Eylül Pazar günü Gine'de yönetimin zorla ele geçirilmesinin kınanması çağrısına katıldığı belirtildi. ECOWAS'ın anayasal düzene geri dönülmesi ve alıkonulan Cumhurbaşkanı Alpha Conde'nin derhal ve koşulsuz şekilde serbest bırakılması çağrısı yinelenen açıklamada, "Fransa, Afrikalı ve uluslararası müttefikleriyle yakın temas içerisindedir" bilgisini paylaştı.

Afrika Birliği ve ECOWAS'tan Gine'deki Darbeye Kınama

Afrika Birliği (AfB) ve Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS), Gine'de yapılan askeri darbeyi kınadı. AfB'den yapılan açıklamada, AfB Dönem Başkanı Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi ve AfB Komisyonu Başkanı Musa Faki Muhammed'in, Gine'de yönetimin zorla ele geçirilmesini kınadığı belirtildi. Açıklamada, alıkonulan Cumhurbaşkanı Alpha Conde'nin derhal serbest bırakılması çağrısı yapılırken, Afrika Birliği Barış ve Güvenlik Konseyi acil toplantıya çağrıldı. ECOWAS'tan yapılan yazılı açıklamada da Gine'deki darbenin şiddetle kınandığı ve Conde'nin fiziksel bütünlüğüne saygı duyulması gerektiği kaydedildi. Açıklamada, Conde ve Conde ile alıkonulanların derhal serbest bırakılması çağrısı yapılırken, derhal anayasal düzenin tesis edilmesi istendi.

Türkiye: “Alpha Condé’nin Alıkonulmasını Kınıyor ve Derin Endişeyle Karşılıyoruz”

Askeri darbe sonrası Dışişleri Bakanlığı yayımladığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Gine Cumhuriyeti'nde 5 Eylül 2021 tarihinde meydana gelen darbe girişimini ve Cumhurbaşkanı Alpha Condé’nin alıkonulmasını kınıyor ve derin endişeyle karşılıyoruz.

Türkiye, seçimle işbaşına gelen Hükümetlerin yasadışı yollarla değiştirilmesine yönelik teşebbüslerin karşısındadır.

Dost ve kardeş Gine Cumhuriyeti'nde anayasal düzenin süratle yeniden tesis edilmesi, Cumhurbaşkanı Alpha Condé’nin derhal serbest bırakılması yönündeki güçlü beklentimizi vurguluyoruz.

Türkiye, içinden geçtiği bu zor ve hassas dönemde dost ve kardeş Gine Cumhuriyeti'nin yanında olacaktır.”

Zengin Ülke Ekonomik Sömürgecilerin Tahakkümünde

Zengin yeraltı kaynaklarına sahip olmasına rağmen sömürgeci Batılıların egemenliğinde Batı Afrika'nın en fakir ülkelerinden biri olan Gine yıllardır derin siyasi ve ekonomik krizler yaşıyor. Sömürgeci efendilerini memnun ederek koltuklarını korumak isteyen işbirlikçi liderler, savaş arenasına çevirdikleri ülkede vesayet savaşını sürdürüyorlar.

Cumhurbaşkanı Alpha Conde, 7 Kasım 2020'de yapılan anayasal düzenleme ile üçüncü kez bu göreve aday olmuştu.

Fakat bu süreçte ülkede kanlı çatışmalar yaşandı ve onlarca kişinin öldüğü olaylarda birçok muhalif isim tutuklandı.

Conde, Mart 2020'de tüm tepkilere rağmen "devlet kurumlarını modernleştirmek" adına Anayasa değişikliğine gitti.

Muhalefet kendisini "anayasaya darbe" yapmakla suçlarken halk protestoları sert şekilde bastırıldı. Cumhurbaşkanı Ekim 2020'de Fransız basınına yaptığı açıklamada ömür boyu başkanlık uygulamasını başlatmayı istediğini belirtmişti.