Biden-Erdoğan Görüşmesinde İsveç ve F-16 Pazarlığı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Joe Biden ile NATO’nun Vilnius Zirvesi öncesi telefonda görüştü. Biden görüşmede yine F-16’lara karşılık İsveç’in üyeliğine yönelik pazarlık olduğunu ima etti.

İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamada görüşmede, Ukrayna'nın NATO'daki konumu, İsveç'in NATO üyeliği, F-16'ların teslimi ve Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne (AB) tam üyelik süreci ele alındı. İki liderin NATO zirvesinde de yüz yüze görüşme konusunda mutabık kaldığı da paylaşılan detaylar arasında yer aldı.

İsveç'in NATO'ya Üyelik Süreci

Erdoğan, İsveç'in terörle mücadele mevzuatında değişiklikler yaparak doğru yönde bazı adımlar attığını ancak terör örgütü PKK/PYD/YPG yanlılarının serbestçe terörü öven gösteriler yapmaya devam etmesinin atılan adımları boşa çıkardığını ifade etti.

Türkiye'ye F-16 Satışı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin F-16 talebinin İsveç’in üyeliğiyle ilişkilendirilmesinin doğru olmadığını da belirterek ABD Başkanı Biden'a Türkiye'nin F-16 talebine yönelik gösterdiği destek için teşekkür etti.

Biden, 28 Mayıs seçimleri sonrası yaptığı açıklamada, “Erdoğan’la konuştum. Onu tebrik ettim. F-16'larla ilgili hala bir şeyler yapmak istiyor. İsveç konusunda anlaşmak istediğimizi söyledim” detayını basın mensuplarıyla paylaşmış ve Ankara’nın İsveç’in NATO üyeliğine karşın pazarlık yaptığını ima etmişti.

Kısa süre önce Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, ABD'den Türkiye'ye F-16 satışına ilişkin, "Yönetim hala sürecin ilerlemesini istiyor. Kongre tabii bir onay süreci var. Oraya doğru gidiyoruz şu anda. Zaten Finlandiya'nın üyeliği onaylandıktan sonra süreç daha da hızlandı" diyerek pazarlığın olduğunu resmi olarak ifade etmişti.

Rusya’ya odaklanan ve büyük devlet statüsünden düşürmek için büyük çaba harcayan ABD’nin istekleri karşısında Ankara’nın İsveç’in NATO’ya katılım vetosunda ısrar etmesi pek olası gözükmüyor.

Biden: “Bir Konsorsiyum Sağlamaya Çalışıyorum”

Beyaz Saray'dan görüşmeye ilişkin yapılan açıklamada ise, "NATO liderlerinin zirvede ele alacakları bir dizi konuyu görüşen ikili, Ukrayna'yı desteklemeye devam etme konusundaki ortak kararlılıklarını ifade etti ve ikili ilişkileri güçlendirme çabalarını gözden geçirdi. Başkan Biden ayrıca İsveç'in mümkün olan en kısa sürede NATO'ya kabul edilme isteğini de iletti" denildi.

Joe Biden CNN televizyonuna İsveç'in NATO üyeliğiyle ilgili açıklamalarda bulundu.

İsveç’in NATO üyesi olması gerektiğini söyleyen Biden, İsveçli göçmenlerin Kur’an yaktığını, bunun da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı Türkiye’de zor durumda bıraktığını söyledi.

Türkiye’nin F-16 savaş uçaklarının modernizasyonunu istediğini hatırlatan Biden, Yunanistan Başbakanı Miçotakis’in de askeri açıdan bazı yardımlar istediğini kaydetti.

“Açık olmak gerekirse burada bir konsorsiyum sağlamaya çalışıyorum” diyen Joe Biden, Türkiye ve Yunanistan’ın kapasitesini artırarak NATO’yu güçlendirmeye ve İsveç’in de NATO’ya girmesini sağlamaya çalıştığının mesajını verdi.

ABD Başkanı, “bu eylem halinde, henüz gerçekleşmedi” ifadelerini de kullandı.

Biden’ın “Türkiye’nin kapasitesini artırarak” ifadesinden F-16’ları ima ettiği ileri sürülüyor. Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alması üzerine ortağı olduğu ve maliyetini ödediği halde F-35 programından çıkarılmış ve geri alamadığı paraya karşılık Washington’dan F-16 almak için pazarlığa başlamıştı.

Ayrıca Kur'an-ı Kerim yakma olaylarının Erdoğan'ın zor durumda bıraktığı ama İsveç'in üyeliğine yönelik ileri sürülen veto kartının asıl sebebinin bu olmadığı da Biden'ın ifadelerine yansıdı.

ABD Başkanı ayrıca Ukrayna’nın NATO üyeliği için hazır olmadığını söyledi.

Biden, Kiev’in NATO üyeliğinin değerlendirilmesi için önce Ukrayna’daki savaşın bitmesi gerektiğini kaydetti.

Bu açıklama ile Biden, Rusya ile direk karşı karşıya gelmek istemediğini işaret etmiş oldu.

ABD ile Görüşmeler Hız Kazandı

ABD ile Türkiye arasındaki telefon diplomasisi hafta sonunda hız kesmedi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken önceki gün telefonda konuştu.

Görüşmeye ilişkin açıklama yapan ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, şu detayları paylaştı:

“Bakan Blinken, İsveç'in NATO ittifakına resmen katılmasının ve ABD ile Türkiye'nin uzun yıllara dayanan savunma iş birliğini daha da güçlendirmesinin tam zamanı olduğunu vurguladı. Bakan, BM'nin Suriye'ye yönelik sınır ötesi insani yardım mekanizmasının 12 ay süreyle yenilenmesine yönelik acil ihtiyacı da gündeme getirdi. Blinken Türkiye'ye bu konudaki liderliği için teşekkür etti."