5 Şubat: Çin’in Gulca Katliamının 24. Yılı

Köklü Değişim Medya

5 Şubat 1997'de, Çin'in Doğu Türkistan'da Müslümanların inançlarına yönelik artan baskıları sonrasında çıkan olaylarda yüzlerce Müslüman acımasızca katledildi.

24 yıl önce Doğu Türkistan'ın Gulca şehrinde yaşanan olaylar sonrası yüzlerce Uygur ve Kazak Müslüman hayatını kaybetmişti. Olayların Çin güvenlik güçlerinin Kadir Gecesi münasebeti ile dini ibadetlerini yerine getirmek için bir araya gelinen eve baskın yapması sonrasında olayların çıktığı ifade edilmişti. Baskın sırasında kadın ve çocuklar öldürüldüğü belirtilmişti.

Gulca, Doğu Türkistan'ın Urumçi'den sonra ikinci büyük şehri olarak biliniyor. Kazakistan sınırında bulunan Gulca, Uygurlar ile beraber Kazak, Kırgız ve Tatarların da bulunduğu hayli eski bir yerleşim yeri olarak dikkat çekiyor. Şehrin güneyinden geçen ‘İli nehri’ de bölgeyi tarım açısından elverişli hale getiriyor.

5 Şubat katliamını anlatan kaynaklara göre komünist Çinli güvenlik güçlerinin, Kadir Gecesi münasebeti ile Kur'an okunan bir eve yaptıkları baskın ve katliamdan sonra Doğu Türkistanlılar, Gulca sokaklarında ellerinde Besmele ve Kelime-i Tevhid yazılarının bulunduğu pankartlar ile barışçıl yürüyüşler düzenlediler. Ancak Çin polisinin provokasyonları sonucu yürüyüş kontrolden çıktı.

Çinli polislerin yönlendirmesiyle şiddet olaylarına sürüklenen Doğu Türkistanlılar, suçlu ilan edilerek olayların akşamı ve ertesi gününden itibaren kent genelinde büyük bir gözaltı ve infaz kampanyası başlatıldı. Kesin sayı bilinmemekle beraber 30 Doğu Türkistanlı Müslüman idam edildi. Olaylar sırasında birçok Doğu Türkistanlının tutuklandığı ve birçoklarının da kayıp edildiği biliniyor.

Gulca Katliamı Dönüm Noktası Oldu!

Gulca katliamı, Doğu Türkistan'da şehir merkezlerinde ilk defa bu tür olayların görünmesi açısından önem taşıyor. Daha önce ülkenin gelişmemiş ve kırsal bölgeleri olan Kaşgar ve Hoten gibi bölgelerin çeşitli kasaba ve ilçelerinde çıkan isyanlar ilk defa uluslararası basının da izleyebileceği bir ortamda gerçekleştirilmişti. 2009 Urumçi katliamı haricinde Gulca'da yaşananlar Doğu Türkistan'ın yakın siyasi tarihinin en kanlı olayı olarak görülüyor.

1990'lı yıllar Çin'deki politik değişimin Doğu Türkistan'a da olumsuz yansımasını beraberinde getirmişti. 1980'li yıllarda Deng Şiaoping ile başlayan Çin reformu 1989 Tiananmen Olayları ile siyasi alanda bitirilmişti. 1980'lerde Doğu Türkistan'da göreli bir rahatlama ortamı vardı. Kültür, sinema, müzik ve eğitim gibi alanlarda Uygurlar bu yıllarda ilerleme kaydedebilmişti. Ancak 1989 sonrasında Çin yeniden baskıcı bir politikaya tarafından Çin'in geri kalmış bölgelerindeki Han Çinlileri ile doldurulması yatıyordu.

Tüm bu gelişmeler 1997'deki Gulca katliamına kapı aralamıştı. Gulca'da yaşananlar ise 1990'lı yıllarda kendini hissettiren Çin zulmünün, Doğu Türkistan'da her gün artarak kalıcı bir halde bugünlere uzanmasına yol açtı.

Çin Zulmü Artıyor!

Özellikle Komünist Çin yönetimi ile Türkiye arasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2017 yılında Pekin ziyareti sırasında imzalanan ‘Suçluların İadesi Anlaşması’ Çin Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi’nde onaylanması sonrasında Uygur halkına yönelik şiddet iyice arttı.

Komünist Çin yönetimi açık hava cezaevine dönüştürdüğü Doğu Türkistan’da Müslümanlara ibadet etmeyi yasaklıyor. Müslüman ailelerinin kızlarını Çinli erkeklere evlendiriyor. Organlarını çaldığı Müslümanları ailelerine teslim etmemek için cesetlerini yakarak yok ediyor.

Müslümanların evlerine yatılı Çinli memurlar gönderiyor. Toplama kamplarında işkenceye tabi tuttuğu Müslüman ailelerin çocuklarını yetimhanelerde Çinli gibi yetiştirip asimile etmek için eğitim veriyor.

Ayrıca kanaat önderlerini, ozanları, âlimleri, hafızları ve ileri gelenleri işkenceyle hücrelerde katlediyor.

İslam beldelerinin yöneticileri bu zulmü sürdüren Çin yönetimine ticari ve siyasi çıkarlar için susup alenen destek veriyor ya da bu zulmün olmadığını söyleyip kendi halklarını aldatmaya devam ediyor.