1915 Çanakkale Köprüsü Açıldı: Köprünün Hazineye Yükü Var Mı?

Köklü Değişim Medya

1915 Çanakkale Köprüsü, dün Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından törenle açıldı. Daelim-Limak-SK-Yapı Merkezi'nden oluşan konsorsiyum ile 2017 yılında 10,3 milyar TL yatırım bedeli karşılığında "Yap-İşlet-Devret" modeliyle günlük 45 bin araç geçiş garantisi ile yaptırılan köprünün geçiş ücreti 15Euro+KDV olarak belirlendi.

Çanakkale Köprüsü, acil bir ihtiyaç olamamasına rağmen Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan dördüncü köprü olarak hizmete açıldı.

Çanakkale Boğazı'na inşa edilen köprünün her bir teknik özelliğiyle farklı anlamlar taşıdığını belirten Erdoğan, "Köprümüzün isminin başındaki 1915, Birinci Dünya Savaşının en kanlı, en ibretlik, en canhıraş mücadelelerine sahne olan Çanakkale'de deniz zaferini kazandığımız yılı; kule yüksekliği 318 metre de Mart'ın 18'ini ifade ediyor. 3, Mart ayı, 18, bugün. Dolayısıyla orta açıklığın uzunluğu 2023 metre ise Cumhuriyetimizin kuruluşunun 100. yılı olan 2023'ün ve o tarihe atfettiğimiz büyük hedeflerimizin remzidir, işaretidir" ifadeleriyle köprü hakkındaki detayları paylaştı.

Köprüden geçişlerin ilk hafta ücretsiz olacağını, sonrasında otomobiller için fiyatın 200 lira olarak belirlendiğini belirten Erdoğan, "Hesaplamalar, bu projenin ekonomimize üretimde 5,3 milyar avro, istihdama 118 bin kişi, milli gelirde 2,4 milyar avro ilave katkı olacağına işaret ediyor" dedi. Erdoğan, Türkiye'nin bu yatırımla zamandan, akaryakıt tüketiminden ve karbon salınımındaki azalmadan yılda 415 milyon euro kazanç sağlayacağını da ifade etti.

Daelim-Limak-SK-Yapı Merkezi'nden oluşan konsorsiyum ile 2017 yılında 10,3 milyar TL yatırım bedeli karşılığında sözleşmesi imzalanan 1915 Çanakkale Köprüsü yaklaşık beş yıl içinde tamamlandı. Yüklenici firma, süresi 16 yıl 2 ay 12 gün olarak belirlenen proje kapsamında köprüyü 11 yıl boyunca işlettikten sonra Karayolları Genel Müdürlüğüne devredecek.

Diğer Yap-İşlet-Devret projelerinde olduğu gibi, Çanakkale Köprüsü'nde de kamunun yüklenici firmaya taahhüt ettiği garanti geçiş tutarları ise ciddi şekilde tartışılıyor. Çanakkale Köprüsü'nde sözleşme kapsamında yüklenici firmaya araç başına 15 euro + KDV olmak üzere günlük 45 bin araç geçişi taahhüt edildi. Kamunun işletmeciye ödemeyi garanti ettiği tutarın yıllık maliyeti ise 246 milyon 375 bin Euro civarında.

Mart 2018’de geçiş garanti verilirken Euro kuru 4,80 lira iken bugün bu tutar 3 katına çıkmış ve 16 lirayı aşmış durumda. Yani geçiş garantisi verilirken yaklaşık tutar TL cinsinden 85 liraydı. Döviz kuru üzerinden verilen garanti ücreti ile vatandaş şimdiden çok büyük bir zarara uğratılmış durumda.

Ayrıca günlük 45 bin aracın karşıya geçişine ise şüphe ile yaklaşılıyor. Bugün feribotla karşıya geçen araç sayısı 12 bin civarında.

Dünyanın en uzun orta açıklıklı köprüsü unvanına sahip 4 bin 608 metre uzunluğundaki 1915 Çanakkale Köprüsü, iki kıta arasındaki yolculuk süresini 6 dakikaya düşürecek. Hükümet bu proje ile yıllık 102 milyon lira akaryakıt tasarruf u sağlamayı planlıyor.

Bugün feribotla bir otomobilin karşıya geçiş ücreti 107 TL iken euro kuru sabit kalırsa eğer iki katı fiyatına yani 200 TL’ye kaç aracın köprüyü kullanacağı ileriki zamanlarda netlik kazanacak. Kamuoyunda hakim fikir; önceki projelere bakarak garanti geçiş ücretlerinin hazineye ağır yük oluşturacağı yönünde şekilleniyor.

Ulaştırma Bakanı Adil Karaismailoğlu, 2021 yılının Ekim ayında yaptığı açıklamada, "Köprü açıldığında geçiş ücreti 15 euro olacak" açıklamasında bulunmuştu. Bugün yuvaralanarak 200 TL olarak açıklanan fiyat euro kuruna bağlı olarak güncellenecek.