Türkiye S-400 Krizine Çözüm Arayışında!

Köklü Değişim Medya

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rusya’dan satın alınan ve Washington’u rahatsız eden S-400 hava savunma sistemi konusundaki anlaşmazlığı çözmek için NATO’nun da katılımıyla ABD ile ortak teknik çalışma grubu kurma teklifini yineledi.

Türkiye’nin bu meseleyi çözme konusundaki tutumunun değişmediğini, bu konudaki teklifin hala geçerli olduğunu söyleyen Çavuşoğlu, NATO’nun söz konusu gruba önderlik edebileceğini ifade etti.

Washington merkezli Atlantic Council tarafından düzenlenen video konferansta konuşan Bakan Çavuşoğlu, iyi bir teklif verildiği takdirde Türkiye’nin ABD yapımı Patriot hava sistemini de satın almaya hazır olduğunu belirtti. Aynı zamanda “Ankara, NATO savunma sistemlerini asla risk altına sokmayacak. Türkiye’nin kurucu ortağı olup 1,35 milyar dolar harcadığı F-35 savaş uçakları programı dâhil” ifadelerini kullandı.

Ancak S-400’lerin kaderine ve sistemin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın daha önce açıkladığı gibi ay sonunda aktif hale getirileceği olasılığına değinmedi. Bununla birlikte, şu açıklamada bulundu:

“S-400’ü satın almamız gerekti, zirâ son 10 yılda müttefikimizden bu sistemleri satın alamamıştık. Müttefiklerimiz sağladığı takdirde ileride daha fazla hava savunma sistemi almak istiyoruz. Bunların ABD’nin Patriot sistemi olması gerekmiyor, ancak Avrupa yapımı sistemler olabilir. Nitekim bu sistemleri müttefiklerimizden almayı tercih ediyoruz, aksi takdirde alternatiflere başvurmamız gerekecek.”

Türkiye, söz konusu teklifi ilk kez geçen sene yapmış, ancak Washington’dan cevap alamamıştı. Zirâ Washington, S-400'ler iade edilmediği sürece Türkiye’ye Patriot tedarik etmeyeceğini açıklamıştı.

S-400’lerin satın alınmasıyla, iki NATO müttefiki olan Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler üzerinde gerilim hâkim olmuştu. Bu duruma karşılık Washington, Türkiye’ye yönelik yaptırım uygulama ve F-35 savaş uçaklarının ortak üretim programına katılımını durdurmakla tehdit etmeye itmişti. Zirâ Türkiye, NATO tarafından denetlenen bu programa katılarak 100 adet F-35 elde etmek istiyordu.

Washington, S-400 sistemlerinin NATO savunma sistemleriyle uyumlu olmadığını ve Lockheed Martin şirketi çıkışlı F-35’lerin gizli yazılımı için tehdit oluşturduğunu öne sürerken, Türkiye ise S-400’lerin NATO sistemlerine entegre edilmeyeceğini garanti ediyor.

Ocak 2019’da Washington, Türkiye’ye çoğu Rusya’dan kredi olan 2,5 milyar dolar değerindeki S-400 anlaşması yerine 3,5 milyar dolar karşılığında Patriot hava sistemi satın alması teklifinde bulunmuştu.

Erdoğan, Kasım 2019’daki Washington ziyaretinin ardından, ABD Başkanı Trump ile teknik çalışma grubu kurulması konusunda anlaştığını açıklamıştı. Ancak bu konuda herhangi bir adım atılmadı.

ABD Savunma Bakanlığı Pentagon, Mart ayında yaptığı açıklamada, Türkiye’nin S-400 satın alması konusundaki tutumunda hiçbir değişiklik olmadığını vurguladı.

5 Mart’ta Rus mevkidaşı Putin ile Moskova’da bir araya gelen Erdoğan, sonrasında yaptığı açıklamada, S-400 sistemlerinin Nisan ayında aktif hale getirilmesinin planlandığını bildirmişti. Aynı zamanda, Washington hazır olduğunu belirttiği takdirde ABD yapımı Patriot sistemlerini de almaktan çekinmeyeceğini söylemişti.

Türkiye, İdlib’deki durumun gidişatıyla beraber, Washington ve NATO’dan NATO’nun da sınırlarını koruyacağı gerekçesiyle Suriye sınırına Patriot füzelerini konuşlandırılması talebini yenilemişti.

Çavuşoğlu, “Türkiye’nin balistik tehdidi ile karşı karşıya olduğunu, bunun ABD ve NATO dâhil olmak üzere herkes tarafından kabul edildiğini” vurguladı.

ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, Washington’un İdlib’deki askeri operasyonlarında kullanması için Türkiye’ye mühimmat sağlamaya hazır olduğunu, Patriot füzeleri sağlamayı da kabul edebileceğini dile getirmişti.

NATO’nun Türkiye’ye Suriye’de yardım etme planları olduğunu ifade eden Mevlüt Çavuşoğlu ise Türkiye’nin bu planlar dâhilinden henüz uygulanmaya geçmemiş bazı noktaları olduğunu söylemişti. İstihbarat desteği, deniz, hava ve karadan hava savunma sistemleri de bu noktalar içerisinde.

Aynı zamanda NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in tüm NATO birimlerinden bu konuda hazırlık yapılmasını istediğine de değindi.

S-400 sisteminin kurulumunu söylendiği gibi 20 Nisan’da tamamlanıp tamamlanmayacağı henüz belli değil; nereye kurulacağı hakkında herhangi bir yer ayrıntısı da bulunmuyor.