Türkiye, Pakistan ve Afganistan, Taliban’ı Masaya Oturtmaya Çabalıyor

Köklü Değişim Medya

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Afganistan Dışişleri Bakanı Muhammed Hanif Atmar ve Pakistan Dışişleri Bakanı Mahdum Şah Mahmud Kureyşi bugün İstanbul’da düzenlenen toplantıda Afganistan’da ABD sonrası oluşacak durumu ele aldı ve Taliban’ı ABD’nin himayesindeki uzlaşı masasına oturtmak için yeniden çağrıda bulundu.

Mart ayında, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, ABD'nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad ve beraberindeki heyet ile görüşmüş, görüşmede, Nisan ayında İstanbul'da yapılması planlanan toplantının ayrıntıları ele alınmıştı. Afganistan’da mağlub olan ABD, bu hezimeti örtmek ve onurlu bir geri çekiliş için ekseninde hareket eden Türkiye’ye uzlaşma rolünü ihale etmişti. Afganistan’da mağlub olan Sovyetler’in geri çekilmesi ile komünist ideolojinin yıkılışının başlaması hafızalarda yerini korurken, ABD’nin bir uzlaşı masası kurarak geri çekilme ve sonrası için İslam nizamının tatbikini engellemek ve kapitalizmin de aynı akıbete uğramaması için yoğun çaba sarf ettiği gözlemleniyor. Pentagon daha önce Afganistan’daki savaşın ideolojik bir savaş olduğunu ifade etmişti.

İran, ABD gibi Taliban’ı demokrasiye çağırırken, Cumhurbaşkanı Erdoğan ise ABD’nin çekilmesinden sonra NATO’nun Afganistan’da kalması gerektiğini söylemişti.

Bugün üçlü konferans sonrasında ortak basın açıklaması düzenleyen bakanlar Taliban’a müzakere masasına oturma çağrısında bulundu.

Çavuşoğlu, Pakistan Dışişleri Bakanı Kureyşi ile birlikte Dolmabahçe Sarayı’ndaki çalışma ofisinde düzenlediği ortak basın açıklamasında, Afgan Bakan Atmar’ın sağlık sorunları sebebiyle otel odasından toplantıya katıldığını açıkladı.

Türkiye’nin Afganistan ve Pakistan’ı kardeş ülkeler ve halklar olarak gördüğünü vurgulayan Çavuşoğlu, üç ülke olarak ağırlıklı şekilde Afganistan’daki barış sürecini ele aldıklarını belirterek, Katar ve Birleşmiş Milletler’le birlikte Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı barış konferansını Ramazan ayı sonrasına erteledikleri bilgisini yineledi.

Bilindiği üzere, Taliban’ın 16 Nisan'da Türkiye’de düzenlenecek toplantıya katılamayacaklarını duyurması üzerine 24 Nisan’a ertelenen toplantı, ikinci kez ertelendi. Buna göre İstanbul’da yapılması planlanan toplantı Ramazan ayı sonrasına ertelenmişti. Taliban, ABD’nin Doha’da imzalanan anlaşmaya uymadığını ve çekilme hususunda anlaşmanın maddelerini ihlal ettiğini açıklamıştı.

“Tüm taraflarla içerikli şekilde görüşmeleri sürdürüyoruz. Bundan sonraki süreçte barış çabalarımız, Afganistanlı kardeşlerimize güçlü şekilde desteğimiz de sürecek” diyen Çavuşoğlu, bugünkü toplantıda terörizmle mücadele, düzensiz göç, ulaşım yollarını güçlendirmeyle ticareti attırma ve ticaret önündeki engelleri kaldırma gibi konuları da konuştuklarını açıkladı.

Çavuşoğlu, “Ticaret önündeki engelleri kaldırmak için ulaşım ve enerji hatlarını güçlendirerek, İpek Yolu’nu tekrar canlandırıyoruz. Azerbaycan’ın Yukarı Karabağ zaferinin ardından bu alandaki fırsatları elbette birlikte değerlendireceğiz. Düzensiz göç konusunda birlikte adımlar atacağız. Pakistan ile iş birliğimiz somut sonuçlar vermeye başladı. Afganistan’la da benzer bir çalışmayı yapıyoruz. Her iki kardeş ülkeye bu alandaki iş birlikleri için çok teşekkür ediyoruz. Özellikle Türkiye’ye düzensiz göçmen olarak gelen Afganistan ve Pakistanlı kardeşlerimizin sağ ve salim şekilde ülkelerine döndürebilmek için bu iş birliğini devam ettirmek istiyoruz” dedi.

Türkiye’nin 2007 yılında üçlü zirve görüşmelerini başlattığını, 2014’teki sekizinci ve son görüşmenin ardından buna ara verildiğini anlatan Çavuşoğlu, şimdi yeniden üçlü görüşmeler için zemin oluştuğunu belirterek, yine liderler düzeyinde de zirve düzenlemeyi arzu ettiklerini bildirdi.

Pakistan: “Taliban Afganistan’ın Geleceğini Belirlemek İstiyorsa Masaya Gelmeli”

Pakistan Dışişleri Bakanı Mahmud Kureyşi, İstanbul’da bulunduğu için mutlu olduğunu belirterek, “Bölgemiz ve Afganistan açısından kritik bir dönem yaşıyoruz. Sadece zor bir dönem değil aynı zamanda bir imkan da var. Bu imkanı şimdi kullanmadığımızda özellikle Afganlar acı çekmeye devam edecek. Zaten şimdiye kadar acı çektiler. Geçtiğimiz seneler gösterdi ki askeri bir çözüm yok dolayısıyla siyasi çözüm gerekiyor. Peki, birlikte masaya oturamıyorsanız nasıl çözümü istişare edebilirsiniz? O yüzden Taliban’a çağrıda bulunmaya devam ediyoruz, geliniz müzakere masasına oturunuz. Eğer Afganistan’ın geleceğini belirlemek istiyorlarsa bunu ancak müzakere masasında yapabilirler. Afganistan acı çektiğinde Pakistan da hem insani hem de ekonomik alanda acı çeken ülke oldu. Biz de çok acı çektik. Afganistan'ın istikrarı bizi yakından ilgilendiriyor, komşumuzda iç barış olması bizim beklentimiz, bunun Pakistan’ın çıkarına olduğunu düşünüyoruz” dedi.

Üçlü görüşmede sığınmacılar meselesini ele aldıklarını kaydeden Kureyşi, düzensiz göç meselesini ancak birlikte hareket edilirse çözebileceklerini söyledi.

Afganistan: “Taliban Şiddetini Durdurarak Müzakereye Katılmalı”

Türkiye’nin barış sürecine ev sahipliği girişiminden memnuniyet duyduklarını ifade eden Afganistan Dışişleri Bakanı Hanif Atmar, “Afganistan kendini tamamen barış sürecine adamış durumdadır. Bu konuda üzerimize düşenleri de yapacak şekilde tüm paydaşları içeren bir toplantı yapma arzumuz bakidir. Bu konuda Taliban'a çağrı yapmak konusunda üç ülke hemfikiriz. Şiddetin durdurulması, ateşkes uygulanarak İstanbul’daki barış konferansına bu şekilde katılım gösterilmesi ve istişare yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Taleban’ın da bu sürece katılımı gerekiyor. Ne yazık ki şiddetin sürmesi bu durumu ortadan kaldırıyor” dedi.

Üç ülke dışişleri bakanlarının ortak açıklamaları, Taliban’ı masaya çekmek ve ABD sonrası kapitalizmin bekası doğrultusunda oluşturulmak istenen seküler nizamı dayatmak için verilen roler çerçevesinde hareket ettiklerini ortaya koyuyor.

Ramazan sonrası yapılacak görüşmelere Taliban’ın katılıp katılmayacağı ise belirsizliğini koruyor. ABD’nin bire bir görüşmelerde başarısız olduğu ve yeni kurduğu masada başarı elde etmek için müttefikleriyle birlikte yoğun çaba harcadığı gözlemleniyor. Masaya henüz Taliban'ın oturmamış olması, girişimlerin şimdilik başarısız olduğunu ortaya koyuyor.