BAE’nin F-35 Alımından Vazgeçme Tehdidi ABD’yi Harekete Geçirdi

Köklü Değişim Medya

Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) aralarında F-35 savaş uçakları, Reaper insansız hava araçları ve diğer gelişmiş mühimmatları da kapsayan 23 milyar dolarlık savunma paketi anlaşmasından çekilme tehdidi üzerine ABD, Dubai’yi ikna etmek için harekete geçti.

Körfez ülkesi, ABD'nin sunduğu güvenlik gereksinimlerinin çok ağır şartlar taşıması yüzünden böyle bir kararı almak istediğini ileri sürdü. BAE'nin kararın deatayında "teknik gereklilikler, ülkedeki operasyonel kısıtlamalar ve maliyet/fayda analizi" ifadeleri de geçiyor.

BAE, ABD ile 50 adet F-35 ve 18 adet silahlı insansız hava aracı satın almak için anlaşma imzalamıştı.

Ocak ayında BAE'nin Washington Büyükelçiliği'nden yapılan yazılı açıklamada, anlaşma bedelinin 23 milyar dolar olduğu, savunma paketinin içinde 10,4 milyar dolarlık 50 adet F-35 tipi savaş uçağı, 2.97 milyar dolarlık 18 adet MQ-9B tipi Silahlı İnsansız Hava Aracı (SİHA) ve 10 milyar dolarlık farklı mühimmatın yer aldığı bilgisi paylaşılmıştı.

Amerika Birleşik Devletleri'nde başkanlık görev değişiminin ardından Trump’ın imzalayarak onay verdiği satış anlaşması, Joe Biden yönetiminin iş başı yapmasının ardından bu yılın başında geçici olarak askıya alınmıştı. Daha sonra bazı şartlar öne sürülerek tekrar satışa onay verilmişti.

BAE'nin uzun süren bu talebinin önü, “İsrail” ile ilişkilerini Kasım 2020'de bir anlaşma ile normalleştirmesinin ardından açılmıştı.

.Diğer yandan bir BAE Savunma Bakanlığı yetkili, 4 Aralık'ta yaptığı açıklamada, Fransa'dan Rafale savaş uçaklarının satın alınmasının F-35 savaş uçaklarını satın alma planını etkilemeyeceğini ve yerini almayacağını da dile getirmişti.

Fransa, ay başında Birleşik Arap Emirlikleri'ne 16 milyar euro karşılığında 80 adet Rafale savaş uçağı sattığını açıklamıştı.

AUKUS krizinde de bu tip bir çatışma yaşanmıştı. ABD’nin baskısı ve İngiltere’nin de ortaklığa imza atmasıyla “AUKUS” anlaşması yapılmış, Fransa'nın Avustralya ile 2016'da yaptığı 37 milyar dolarlık denizaltı tedariki anlaşması bozulmuştu. ABD, İngiltere ve Avustralya’nın başa harflerini taşıyan AUKUS anlaşmasıyla Çin’i baskılamak isteyen Washington, Avustralya’nın nükleer denizaltına sahibi olmasının önünü açmıştı. Böylece Fransa’nın anlaşmasının da yırtılıp çöpe atılmasını sağlamıştı. Paris bu gelişmeye “sırtımızdan bıçaklandık” ifadesiyle tepki göstermiş ve Washington büyükelçisini geri çağırmıştı.

Pentagon sözcüsü John Kirby daha önce ABD'nin BAE ile ortaklığının bir silah satışından daha stratejik ve karmaşık olduğunu ve Washington'ın sorularını ele almak için Abu Dabi ile çalışmaya kararlı olduğunu söyledi.

Silah satışının bu hafta Pentagon'da ABD ve BAE yetkililerinin yapacağı toplantıda gündeme geleceği tahmin ediliyor.

Kuala Lumpur'da bir basın açıklaması düzenleyen Blinken, Washington'ın bazı değerlendirmeler yapması gerektiğini söyleyerek, "Örneğin ‘İsrail’in niteliksel askeri üstünlüğünün sağlanması için verdiğimiz sözü tuttuğumuzdan emin olmak istiyoruz; bu nedenle BAE'de dahil olmak üzere bölgedeki diğer ortaklara satılacak ya da aktarılacak her teknolojinin detaylıca değerlendirmeden geçtiğinden emin olmak istiyoruz" dedi.

ABD ile Türkiye Arasındaki F-35 Krizi

Kapitalizmin lokomotifi ABD, parasını verdiği halde Türkiye’ye F-35’leri vermiyor. F-35 üretiminin paydaşı olanı Türkiye’yi kısa süre önce ortaklıktan da uzaklaştırmıştı. Dünyada pazar aramak için türlü cambazlıklara başvuran ABD’nin Ankara’ya bu hususta yaptırım uygulamasının arka planında Rusya olduğu düşünülüyor. Washington’ın Türkiye’yi F-35 ticareti ile aşağılaması S-400 hava savunma sistemi aldığı Moskova’ya siyasi bir mesaj niteliği taşıdığı yönünde okunuyor. Dost ve müttefik olduklarını her fırsatta ifade eden Washington ve Ankara arasındaki ilişkiler daha çok ABD’nin çıkarlarına dönük tek taraflı işliyor.

Türkiye, F-35'ler için ödediği 1,4 milyar doları da resmen istemesine rağmen alamıyor. Ankara'nın para yerine F-16 alma teklifi de Washington tarafından reddedilmişti.