77 Yıldır Dinmeyen Acı: “Kırım Tatar Sürgünü”

Köklü Değişim Medya

Sovyetler Birliği, Karadeniz kıyılarını rahatça kontrol altına almak için Kırım Tatar halkını Orta Asya ülkelerine sürdü. Yıllar sonra dönebilenler kendi yurtlarında azınlık durumuna düştü.

İstanbul Çatalca'daki İzzettin Köyü, 1860 yılında kuruldu. Sakinleri, Kırım Harbi'nden sonra göç etmek zorunda kalan Kırım Tatar Müslümanlarıydı. Bu son göç olmayacaktı. Kırım’da kalanları daha çetin günler bekliyordu. Dönemin Sovyet lideri Stalin, 18 Mayıs 1944'de Kırım halkı için sürgün kararı aldı. Bir halk, toplu halde topraklarından koparıldı, vagonlara bindirilerek Orta Asya ülkelerine sürgün edildi. Sürgün kararının bahanesi, kâğıt üzerinde Nazilerle işbirliği yapmaktı. Ancak Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla açılan arşivler sayesinde gerçek ortaya çıktı. Amaç, Karadeniz çevresini bölge halkından temizlemekti. Bugün 89 yaşında olan Şaziye Nine, Özbekistan'a sürgün edilirken 12 yaşındaydı.

"Çok Adam Öldü, Pek Çok Müslüman Öldü"

Tren vagonlarının dolu olduğunu belirten Şaziye Nine, "Herkesin ikişer üçer çocuğu, kaç aile olduğunu söyleyemem. Ölen insanları vagon içinde tutmuyorlardı. Gece giderken askerler ölenleri bozkırlara atıp da gidiyorlardı. Çok adam öldü, pek çok Müslüman öldü” dedi. Şaziye Nine'nin kızı Nazmiye Sözgün sürgünde doğdu. Sözgün, babasının her zaman "Bir gün ola biz yine toprağımıza gideceğiz, sizi Kırım'a götüreceğim. Ben Kırım’da yaşamak istiyorum, toprağımda ölmek istiyorum" dediğini anlattı. Sürgündekiler için vatana dönüş kararı, Sovyetler Birliği dağılmak üzereyken alındı.

Kendi Yurtlarında Azınlık Oldular

Mihail Segeyeviç Gorbaçov'a mektup yazdığını anlatan Sözgün, şunları anlattı: "Niye bizim Kırım Tatar Türklerine izin yok? Niye siz bize izin vermiyorsunuz? Ben anne babamın toprağına taşınmak istiyorum. Zaten bizim toprağımız Kırım. Bizim vatanımız Kırım. Biz burada misafir olarak yaşıyoruz. Ben istiyorum kendi Kırım toprağıma taşınmak dedim. "Bir hafta sonra onlara da izin çıktı. Ama döndüklerinde vatanları bıraktıkları gibi değildi. Kırımlı Müslümanlar kendi vatanlarında azınlık oldular.

Rusya Kırım'ı İlhak Etti

Sözgün, ilerleyen yıllarda Türkiye'ye geldi ama annesi ve akrabalarının hala yaşadığı Kırım'da ise bugün yeni sorunlar var. Rusya, 2014 yılında meşru olmayan bir referandumla Kırım’ı ilhak etti. Kırım’ın asıl sahipleri için zor günler yeniden başladı.

Rusya, 2014 yılından beri işgal ettiği Kırım’da sözde terörle mücadele maskesi altında İslam’a ve Müslümanlara karşı şiddetli baskı uyguluyor. Rus istihbarat örgütü FSB’nin kanunsuz baskınlarında gözaltına alınan Kırım Tatarları, Moskova’nın kontrolündeki Rus mahkemelerinde hukuksuz sürdürülen yargı süreci sonrası onlarca yıl hapse mahkûm ediliyor. Yapılan baskınlarda tek bir silaha bile rastlanmazken, Müslümanlar “terör” iftiralarıyla Rus zulmüne maruz kalıyor.

Terörizm ve köktendincilik gibi uydurma suçlamalarla tutuklu bulunan Müslümanlar, yasal bir dayanak olmadan yargılanıyor ve zorlu koşullar altında hücre hapsine maruz kalıyorlar. Ayrıca Müslüman tutuklular, açlık işkencesine uğruyor, zira cezaevi yönetimi yemeleri için onlara domuz eti veriyor.

Memorial İnsan Hakları Merkezi, internet sitesinde, 297 siyasi tutuklunun listesini içeren bir rapor yayınladı. Raporda, listedeki isimlerin neredeyse tamamının Müslüman olduğu belirtildi. Mahkûmların çoğunun Hizb-ut Tahrir (191 tutuklu) üyesi olduğu kaydedildi. Raporda bu listenin eksik olduğu vurgulanıyor. Listede adı geçen isimler, sadece davaları incelenebilir halde olanlardır. Memorial Merkezi’nin ulaştığı mazlumların sayısı, en az üç veya dört kat daha fazladır. Ancak ya haklarında istenilen bilgi gelmediği için ya da henüz incelenmesi tamamlanmadığı bu listede isimleri belirtilmemiştir.