ABD Başkanı Donald Trump’ın, Beyaz Saray'da düzenlenen etkinlikte, diğer ülkelere karşılıklı tarifelerin uygulanmasını öngören kararnameyi imzalamasının ardından tüm dünyadan tepki mesajları yağmaya başladı.
Trilyonlarca dolar borç batağındaki ABD ekonomisinin belini doğrultmak için harekete geçen Trump, yaptığı konuşmada, bugünü uzun zamandır beklenen "kurtuluş günü" olarak nitelendirerek, "Ülkemiz ve vergi mükelleflerimiz 50 yılı aşkın süredir sömürülüyor ama artık buna izin verilmeyecek." dedi.
Trump, yabancı ticaret engellerini ortadan kaldıracaklarını belirterek, nihayetinde bunun yurt içinde daha fazla üretim, daha güçlü rekabet ve tüketiciler için daha düşük fiyatlar anlamına geleceğini ileri sürdü.
Kronik ticaret açıklarını bir ekonomik sorundan çok, ABD'nin güvenliğini tehdit eden bir ulusal acil durum olarak nitelendiren Trump, bunun ülke için büyük bir tehdit olduğunu vurguladı.
Uzmanlar ise bu kararın enflasyonu artıracağını ve halkın sırtına zam olarak yansıyacağını ifade ederken, kapitalist nizamın lokomotifi yol alabilmek için tehditler savuruyor ve tehditle Suudi Arabistan, Katar gibi ülkelerden yatırım adı altında haraç istiyor.
Trump, yarından itibaren ABD'nin diğer ülkelere karşılıklı tarifeler uygulayacağını belirterek, "Minimum temel tarife oranını yüzde 10 olarak belirleyeceğiz." detayını da paylaştı ve eklindeki tabloyla anlatımına devam etti.
Ayrıca Trump, bu gece yarısından itibaren, ithal otomobillere yüzde 25 gümrük vergisi uygulamasının da yürürlüğe gireceğini hatırlattı.
Türkiye, yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacak ülkeler arasında yer alırken en yüksek gümrük vergisi oranı Çin ve Vietnam'a uygulanacak.
Beyaz Saray, Meksika ve Kanada'nın son değişikliklerden muaf tutulacağını duyurdu.
İngiltere'den gelen ürünlere yüzde 10, Avrupa Birliği'nden gelen mallara yüzde 20 vergi getirilecek.
Çin'den ithal edilen ürünler yüzde 34, Japonya'dan gelenler yüzde 24, Hindistan'dan gelenler ise yüzde 26 oranında vergilendirileceği açıklandı.
Vietnam'dan gelenlere yüzde 46 ve Kamboçya'dan gelenlere yüzde 49 vergi uygulanacak.
Özellikle Vietnam ve Kamboçya, son yıllarda Çin'den kaçan yatırımların yeni adresi haline gelmesi dikkat çekiyor.
Tepkiler Yükseliyor
Dünya çapında farklı açıklamalar yapılsa da gelen tepkiler ölçülü ve dünyanın en büyük ekonomisiyle açık bir ticaret savaşına yönelik iştahın olmadığını gösteriyor.
AB: "Dünya Ekonomisine Büyük Bir Darbe”
Trump'ın Avrupa Birliği'ne yönelik %20'lik yeni gümrük vergisi açıklaması, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'den sert tepki aldı ve bunun "dünya ekonomisine büyük bir darbe" olduğunu söyledi.
Von der Leyen, "Sonuçlar dünya çapında milyonlarca insan için korkunç olacak" dedi ve bunun, özellikle en savunmasız vatandaşları etkileyeceğini ekledi.
Ancak Von der Leyen, yeni misilleme önlemlerini açıklamaktan kaçındı ve AB'nin ABD ile müzakereye hazır olduğunu vurguladı.
Analistler, ABD veya diğer ülkeler için topyekün bir ticaret savaşının pek bir kazanımı olmayacağını, zira daha yüksek tarifelerin büyümeyi düşürüp enflasyonu artırabileceğini söylüyor.
“AB'nin Hiçbir Şey Yapmaması Daha İyi Olacak”
İtalya Uluslararası Siyasi Araştırmalar Enstitüsü'nün kıdemli analisti Matteo Villa, "Trump gerçekten yüksek gümrük vergileri getirirse, Avrupa'nın buna yanıt vermesi gerekecek, ancak paradoks şu ki, AB'nin hiçbir şey yapmaması daha iyi olacak" dedi.
“Öte yandan Trump yalnızca güç dilini anlıyor gibi görünüyor ve bu da güçlü ve acil bir yanıta ihtiyaç olduğunu gösteriyor” diyen Villa, şöyle devam etti:
“Muhtemelen Brüksel'deki umut, yanıtın Trump'ı müzakere etmeye ve yakında geri adım atmaya ikna edecek kadar güçlü olmasıdır”
Ekonomistler bir sonraki hedefin ABD teknoloji şirketleri olabileceğini söylüyor. Bunlar, ABD'nin Avrupa'ya ithalatından daha fazlasını ihraç ettiği ve dolayısıyla misillemeye daha fazla maruz kalacağı hizmet kategorisine giriyor.
AB Teknoloji Şirketlerini Hedef Alabilir
“AB'nin muhtemelen Nisan ayı sonuna kadar hazır olması beklenen yanıtı, ABD dijital devlerine vergi koyma seçeneğini de içeriyor” diyen Fransız hükümet sözcüsü Sophie Primas, **"Örneğin, şu an vergilendirilmeyen ve vergilendirilebilecek dijital hizmetler gibi hizmetleri hedef alacağız, örneğin GAFAM" dedi. GAFAM, Google, Apple, Facebook, Amazon ve Microsoft için kullanılan bir kısaltma.
Scholz’dan Somut Adım Çağrısı**
Görevden ayrılan Almanya Başbakanı Olaf Scholz, AB'nin gümrük vergilerinin zararlı olduğunu söylemekle yetinemeyeceğini, "güçlü kaslarımız olduğunu göstermeliyiz" çağrısında bulundu ve şöyle dedi:
"Ama bu bir anlaşmanın amacıdır, çünkü bu ABD'nin refahı, Avrupa'nın refahı ve dünyanın refahı için en iyisidir"
İngiltere’den Soğukkanlı Çağrı
İngiltere Başbakanı Kier Starmer, İngiltere hükümetinin "soğukkanlı ve sakin kafalarla" tepki vereceğini söyleyerek Londra'daki iş adamlarına, bir ticaret anlaşmasıyla tarifelerin kaldırılmasını umduğunu söyledi. Starmer, "Bir ticaret savaşında kimse kazanamaz, bu bizim ulusal çıkarımıza değil" dedi.
Japonya Misillemeden Söz Etmedi
ABD'nin Asya'daki en yakın müttefiki olan Japonya'nın, ABD'nin uyguladığı gümrük vergilerini ve bunların etkilerini yakından incelemeyi planladığını belirten Kabine Sekreteri Yoshimasa Hayashi, misilleme yapmaktan söz etmekten kaçındı.
Trump’ın açıklamalarının ardından ABD hisse senedi vadeli işlemleri Perşembe günü erken saatlerde %3'e kadar düştü ve Tokyo endeksinde %2,8'lik düşüş Asya'daki kayıplara öncülük etti. Petrol fiyatları varil başına 2 dolardan fazla düştü.
Fitch Ratings'in ABD Ekonomik Araştırmaları başkanı Olu Sonola bir raporda, **"Bu, yalnızca ABD ekonomisi için değil, küresel ekonomi için de oyunun kurallarını değiştirecek. Birçok ülke muhtemelen resesyona girecek" uyarısında bulundu ve şöyle devam etti: "Bu tarife oranı uzun süre devam ederse, çoğu tahmini çöpe atabilirsiniz." Kore, Zararı En Aza İndirmek İçin Harekete Geçiyor
ABD'ye en çok ihracat yapan Asya ülkeleri, otomobil üreticilerini ve etkilenmesi muhtemel diğer işletmeleri desteklemek için hızlı bir şekilde aksiyon almak için harekete geçti.
Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Güney Kore Başbakanı Han Duck-soo, yetkililere, yeni %25'lik gümrük vergisinin "zararı en aza indirmek" için etkisini analiz etmek üzere iş gruplarıyla birlikte çalışmalarını söyledi.
Çin: “Karşı Önlem Alacağız”
Çin Ticaret Bakanlığı, Pekin'in **"kendi haklarını ve çıkarlarını korumak için kararlı bir şekilde karşı önlemler alacağını" duyurdu ancak tam olarak ne yapabileceğini açıklamadı. Daha önceki tarife değişikliğinde Çin, ABD'nin tarım ürünleri ihracatına daha yüksek vergiler uygulayarak ve elektrikli araçlar gibi yüksek teknoloji endüstrilerinde kullanılan minerallerin ihracatını sınırlayarak tepki vermişti.